ભારતની ONGC ને વેનેઝુએલા પર અમેરિકાના હુમલા બાદ શું અસર થશે?
File
વેનેઝુએલા પર અમેરિકાના હુમલા અંગે ભારતે શું પ્રથમ પ્રતિક્રિયા આપી?
(એજન્સી)વેનેઝુએલા, વેનેઝુએલા પર અમેરિકાના હુમલા અંગે ભારતે પ્રથમ પ્રતિક્રિયા આપી છે. ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયે સત્તાવાર નિવેદન જાહેર કરી વેનેઝુએલાના ઘટનાક્રમ પર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે અને તમામ પક્ષોને શાંતિની અપીલ કરી છે. વેનેઝુએલાની પરિસ્થિતિ પર ભારતની સતત નજર છે.
વિદેશ મંત્રાલયે કહ્યું છે, કે વેનેઝુએલામાં વર્તમાન ઘટનાક્રમ ચિંતાનો વિષય છે. અમે બદલાતી પરિસ્થતિ પર સતત નજર રાખી રહ્યા છીએ. વેનેઝુએલાના લોકોના હિત અને સુરક્ષાનું અમે સમર્થન કરીએ છીએ. તથા તમામ સંબંધિત પક્ષોને અપીલ કરીએ છીએ કે વાતચીતના માધ્યમથી શાંતિપૂર્ણ રીતે સમાધાન લાવે.
જેથી ક્ષેત્રમાં શાંતિ અને સ્થિરતા જળવાઈ રહે. કારાકાસમાં ભારતીય એમ્બેસી સતત ભારતીય લોકો સાથે સંપર્કમાં છે. નોંધનીય છે કે અગાઉ ભારત સરકારે પોતાના નાગરિકો માટે એડવાઈઝરી જાહેર કરી હતી.
વેનેઝુએલામાં રહેતા ભારતીયોને ગેરજરૂરી યાત્રાથી બચવા સલાહ આપવામાં આવી હતી. અમેરિકાની સેનાએ વેનેઝુએલાના સૈન્ય અડ્ડા પર ભીષણ હુમલો કર્યો. જે બાદ વેનેઝુએલાના પ્રમુખ નિકોલસ માદુરો અને તેમની પત્ની સિલિયા ફ્લોરેસને કેદ કરી લેવાયા.
અમેરિકાની સેના તેમને વિશેષ વિમાનમાં ન્યૂયોર્ક લઈ ગઈ. અમેરિકા સતત વેનેઝુએલા પર ડ્રગ્સની હેરાફેરી અને નાર્કો આતંકવાદનો આરોપ લગાવતું રહ્યું છે.
૧. છેલ્લા વર્ષોમાં ભારત-વેનેઝુએલાના સંબંધો
ભારત અને વેનેઝુએલા વચ્ચેના સંબંધો લાંબા સમયથી મૈત્રીપૂર્ણ રહ્યા છે, જે મુખ્યત્વે ઊર્જા સુરક્ષા (તેલ) અને દવાઓ (ફાર્માસ્યુટિકલ્સ) પર આધારિત છે.
-
તેલની આયાત: ભારત ઐતિહાસિક રીતે વેનેઝુએલાના ક્રૂડ ઓઈલનો મોટો ખરીદદાર રહ્યો છે. જોકે, ૨૦૧૯ પછી અમેરિકી પ્રતિબંધોને કારણે ભારતે તેલની આયાતમાં મોટો ઘટાડો કરવો પડ્યો હતો. ૨૦૨૪-૨૫માં વેનેઝુએલાથી ભારતની આયાત ઘટીને માત્ર ૦.૩% જેટલી રહી ગઈ છે.
-
રોકાણ: ભારતની સરકારી કંપની ONGC વિદેશ લિમિટેડ (OVL) એ વેનેઝુએલાના તેલ ક્ષેત્રોમાં મોટું રોકાણ કર્યું છે, પરંતુ રાજકીય અસ્થિરતા અને પ્રતિબંધોને કારણે લાંબા સમયથી ભારતનું અબજો ડોલરનું લેણું અટવાયેલું છે.
-
નિકાસ: ભારત વેનેઝુએલાને દવાઓ, મશીનરી અને કેમિકલ્સની નિકાસ કરે છે. વેનેઝુએલાની ફાર્મા જરૂરિયાતોમાં ભારતનો ફાળો ઘણો મહત્વનો રહ્યો છે.
૨. વેનેઝુએલાના પ્રેસિડન્ટની ધરપકડની ભારત પર અસર
તાજેતરમાં અમેરિકા દ્વારા વેનેઝુએલાના રાષ્ટ્રપતિ નિકોલસ માદુરોની ધરપકડ કરવામાં આવી હોવાના અહેવાલો છે. આ ઘટનાની ભારત પર મિશ્ર અસર પડી શકે છે:
-
આર્થિક ફાયદો (અટવાયેલા નાણાં): નિષ્ણાતો માને છે કે જો વેનેઝુએલામાં સત્તા પરિવર્તન થાય અને અમેરિકી પ્રભાવ વધે, તો ભારતના વર્ષોથી અટવાયેલા આશરે 500 મિલિયન ડોલર પાછા મળવાની શક્યતા વધી જશે. #ONGC may receive $500 million of unpaid dividends if #US lifts sanctions on #Venezuelan oil
-
તેલનો પુરવઠો: જો નવું તંત્ર અમેરિકા સાથે સમજૂતી કરે અને પ્રતિબંધો હટે, તો ભારતને ભવિષ્યમાં વેનેઝુએલા પાસેથી ફરીથી સસ્તું ક્રૂડ ઓઈલ મળી શકે છે. આનાથી રશિયા કે મધ્યપૂર્વના દેશો પર ભારતની નિર્ભરતા ઘટશે.
-
તાત્કાલિક અસર ઓછી: હાલમાં વેનેઝુએલા સાથે ભારતનો વેપાર ઘણો ઓછો હોવાથી, આ ઘટનાથી ભારતના ઊર્જા પુરવઠા કે અર્થતંત્ર પર કોઈ તાત્કાલિક મોટો ખતરો નથી.
-
ભારતનું વલણ: ભારત સરકારે આ ઘટનાક્રમ પર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે અને તમામ પક્ષોને વાતચીત દ્વારા શાંતિપૂર્ણ ઉકેલ લાવવા અપીલ કરી છે. ભારત હાલમાં ખૂબ જ સંતુલિત વલણ અપનાવી રહ્યું છે જેથી અમેરિકા કે વેનેઝુએલા સાથેના તેના વ્યાવહારિક સંબંધો બગડે નહીં.
ટૂંકમાં, લાંબા ગાળે વેનેઝુએલામાં સ્થિરતા આવવાથી ભારતને તેના અટવાયેલા નાણાં પાછા મળવાની અને તેલના નવા સ્ત્રોત ખુલવાની આશા છે.
