આજે જ તમારા મોબાઈલમાં આ સેટીંગ બંધ કરો- શું તમે જાણો છો તમારો ફોનના માઇક્રોફોન કે કેમેરા બેક ગ્રાઉન્ડમાં ચાલુ હોય છે?

તમારા એન્ડ્રોઇડ (Android) સ્માર્ટફોનમાં આ સેટિંગ્સ બંધ કરવાની રીત નીચે મુજબ છે:

૧. ચોક્કસ એપ માટે પરમિશન બંધ કરવી (App-wise Permissions)

જો તમને કોઈ ચોક્કસ એપ પર શંકા હોય, તો તેના માટે આ સ્ટેપ્સ અનુસરો:

1. મોબાઈલના Settings માં જાઓ.

2. ત્યાં Apps અથવા Manage Apps પર ક્લિક કરો.

3. જે એપની પરમિશન બંધ કરવી હોય તેના પર ક્લિક કરો (દા.ત. કોઈ ગેમ કે અજાણી એપ).

4. ત્યારબાદ Permissions માં જાઓ.

5. ત્યાં Camera અને Microphone પર ક્લિક કરીને તેને “Don’t Allow” કરી દો.

૨. પરમિશન મેનેજરનો ઉપયોગ (Permission Manager)

કઈ કઈ એપ્સ પાસે કેમેરા-માઇક્રોફોનની પરમિશન છે તે એકસાથે જોવા માટે:

1. Settings > Privacy માં જાઓ.

2. ત્યાં Permission Manager પર ક્લિક કરો.

3. હવે Camera પર ક્લિક કરશો એટલે લિસ્ટ દેખાશે કે કઈ એપ પાસે પરમિશન છે. જેની જરૂર ન હોય તેને બંધ કરી દો.

4. આ જ રીતે Microphone માટે પણ ચેક કરો.

૩. એન્ડ્રોઇડ ૧૨ કે તેથી ઉપરના વર્ઝન માટે ‘Quick Access’

નવા એન્ડ્રોઇડ ફોનમાં ગૂગલે આ સુવિધા સીધી નોટિફિકેશન પેનલમાં આપી છે:

1. સ્ક્રીનને ઉપરથી નીચે સ્વાઇપ કરો (જ્યાંથી તમે Wi-Fi કે બ્લૂટૂથ ચાલુ કરો છો).

2. ત્યાં તમને “Camera Access” અને “Mic Access” ના બટન દેખાશે.

3. જો તમે આ બંને બટન Off કરી દેશો, તો ફોનની કોઈ પણ એપ કેમેરા કે માઇક્રોફોનનો ઉપયોગ કરી શકશે નહીં. જ્યારે તમારે જરૂર હોય ત્યારે જ તેને ચાલુ કરો.

૪. ‘Unused Apps’ સેટિંગ ચાલુ કરો

1. Settings > Apps માં જઈને જે એપ લાંબા સમયથી નથી વાપરી તેના પર ક્લિક કરો.

2. ત્યાં “Remove permissions if app is unused” ઓપ્શન ચાલુ કરી દો. આનાથી જો તમે એપ નહીં વાપરો તો એન્ડ્રોઇડ આપોઆપ તેની પરમિશન પાછી ખેંચી લેશે.

ખાસ ધ્યાન રાખવા જેવી બાબત:

જો કોઈ એપ (જેમ કે કોઈ ટોર્ચ એપ કે કેલ્ક્યુલેટર) માઇક્રોફોન કે કેમેરાની પરમિશન માંગે, તો તે ક્યારેય આપવી નહીં, કારણ કે તે સાયબર ફ્રોડનો સંકેત હોઈ શકે છે.

આઇફોન (iPhone) તેની સુરક્ષા અને પ્રાઇવસી માટે જાણીતું છે. એપલના iOSમાં આ સેટિંગ્સ કરવા ખૂબ જ સરળ છે. સાયબર ફ્રોડથી બચવા માટે તમારે નીચે મુજબના સેટિંગ્સ તપાસવા જોઈએ:

૧. પ્રાઇવસી સેટિંગ્સ દ્વારા ચેક કરો (Privacy Settings)

તમે એક જ જગ્યાએથી જોઈ શકો છો કે કઈ કઈ એપ્સ તમારા કેમેરા અને માઇક્રોફોનનો ઉપયોગ કરી રહી છે:

1. iPhone ના Settings માં જાઓ.

2. નીચે સ્ક્રોલ કરીને Privacy & Security પર ક્લિક કરો.

3. ત્યાં Microphone પર ક્લિક કરો. જે એપ માટે જરૂરી ન હોય (દા.ત. ગેમ્સ કે શોપિંગ એપ્સ), તેની સામેનું બટન Off કરી દો.

4. ત્યારબાદ પાછા જઈને Camera પર ક્લિક કરો અને બિનજરૂરી એપ્સ માટે પરમિશન બંધ કરો.

૨. ‘એપ પ્રાઇવસી રિપોર્ટ’ ચાલુ કરો (App Privacy Report)

આ ફીચર તમને જણાવશે કે છેલ્લા ૭ દિવસમાં કઈ એપએ કેટલી વાર તમારા કેમેરા, માઇક્રોફોન કે લોકેશનનો ઉપયોગ કર્યો છે:

1. Settings > Privacy & Security માં જાઓ.

2. સૌથી નીચે App Privacy Report પર ક્લિક કરો અને તેને Turn On કરો.

3. થોડા સમય પછી અહીં તમને આખું લિસ્ટ દેખાશે કે કઈ એપ ‘ચોરી-છૂપીથી’ ડેટા એક્સેસ કરી રહી છે.

૩. રેકોર્ડિંગ ઇન્ડિકેટર (Recording Indicator) પર ધ્યાન આપો

જ્યારે પણ કોઈ એપ તમારા આઇફોનનો કેમેરો કે માઇક્રોફોન વાપરે છે, ત્યારે સ્ક્રીન પર ઉપરના ખૂણે ટપકું (Dot) દેખાય છે:

• નારંગી ટપકું (Orange Dot): આનો અર્થ છે કે કોઈ એપ Microphone વાપરી રહી છે.

• લીલું ટપકું (Green Dot): આનો અર્થ છે કે કોઈ એપ Camera વાપરી રહી છે.

જો તમે કોઈ એપ વાપરી ન રહ્યા હોવ અને છતાં આ ટપકાં દેખાય, તો સમજવું કે બેકગ્રાઉન્ડમાં જાસૂસી થઈ રહી છે.

૪. ‘લોકડાઉન મોડ’ (Lockdown Mode) – જોખમ વધારે હોય ત્યારે

જો તમને લાગે કે તમારા પર કોઈ ટાર્ગેટેડ સાયબર એટેક થવાની શક્યતા છે, તો એપલે એક ખાસ ફીચર આપ્યું છે:

1. Settings > Privacy & Security > Lockdown Mode માં જાઓ.

2. તેને Turn On કરો. આનાથી ફોનની સુરક્ષા અત્યંત કડક થઈ જશે (જોકે અમુક ફીચર્સ કામ કરવાનું બંધ કરી દેશે).