‘દાદા’ તરીકે લોકપ્રિય અજિત અનંતરાવ પવારનું વિમાન દુર્ઘટનામાં મોત

અજિત પવાર: મહારાષ્ટ્રના રાજકારણના ‘દાદા’ અને કુશળ વહીવટકર્તા હવે નથી રહ્યા

નવેમ્બર ૨૦૧૯ માં કાકા શરદ પવાર પાસે પાછા ફર્યા તે પહેલાં સરકાર માત્ર ૮૦ કલાક ચાલી હતી. જુલાઈ ૨૦૨૩ માં, તેમણે NCP માં મોટું વિભાજન કર્યું અને એકનાથ શિંદેની સરકારમાં જોડાયા. 

મુંબઈ, ‘દાદા’ તરીકે લોકપ્રિય અજિત અનંતરાવ પવાર મહારાષ્ટ્રના રાજકારણમાં એક પ્રભુત્વશાળી શક્તિ હતા. તેઓ તેમની વહીવટી કુશળતા, સ્પષ્ટવક્તા શૈલી અને રાજ્યના રાજકીય પરિદ્રશ્યને નવું સ્વરૂપ આપવામાં તેમની તાજેતરની ભૂમિકા માટે જાણીતા હતા.

તેમણે દેવેન્દ્ર ફડણવીસ (મુખ્યમંત્રી) અને એકનાથ શિંદે (નાયબ મુખ્યમંત્રી) ના નેતૃત્વ હેઠળની મહાયુતિ સરકારમાં મહારાષ્ટ્રના નાયબ મુખ્યમંત્રી (છઠ્ઠી વખત) તરીકે સેવા આપી હતી. તેઓ રાષ્ટ્રવાદી કોંગ્રેસ પાર્ટી (NCP) ના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ હતા.

media reporting the crash of a business jet this morning has claimed the life of Maharashtra Deputy Chief Minister Ajit Pawar and 4 others. The aircraft was attempting a second approach to Baramati Airport when it crashed.

૨૦૨૪ ની શરૂઆતમાં, ભારતના ચૂંટણી પંચે સત્તાવાર રીતે તેમના જૂથને “અસલી” NCP તરીકે માન્યતા આપી હતી અને તેમને પક્ષનું નામ અને “ઘડિયાળ” ચિન્હ ફાળવ્યું હતું. તેમણે મહારાષ્ટ્ર સરકારના નાણાં અને આયોજન સહિતના મહત્વના વિભાગો સંભાળ્યા હતા, જેના દ્વારા તેઓ રાજ્યની તિજોરી પર અસરકારક નિયંત્રણ ધરાવતા હતા.

તેમણે ૧૯૯૧ થી સતત સાત વખત બારામતી વિધાનસભા મતવિસ્તારનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું હતું અને દરેક વખતે જંગી બહુમતીથી જીત મેળવી હતી. તેમનો સત્તાનો પાયો મહારાષ્ટ્રના સહકારી ક્ષેત્રમાં રહેલો હતો.

દાદાએ ૧૬ વર્ષ સુધી પુણે ડિસ્ટ્રિક્ટ સેન્ટ્રલ કોઓપરેટિવ બેંક (PDC) ના અધ્યક્ષ તરીકે સેવા આપી હતી અને ખાંડ સહકારી મંડળીઓ તથા દૂધ સંઘો પર તેમનો ભારે પ્રભાવ હતો. તેમણે વિલાસરાવ દેશમુખ, અશોક ચવ્હાણ, પૃથ્વીરાજ ચવ્હાણ અને ઉદ્ધવ ઠાકરે જેવા વિવિધ મુખ્યમંત્રીઓના શાસન હેઠળ જળ સંસાધન, ઉર્જા અને ગ્રામીણ વિકાસ સહિત મહારાષ્ટ્રના લગભગ દરેક મોટા મંત્રાલયો સંભાળ્યા હતા.

અજિત પવારની રાજકીય પ્રસ્તુતતા સાહસિક અને વિવાદાસ્પદ જોખમો લેવાની તેમની તૈયારી દ્વારા વ્યાખ્યાયિત થતી હતી.

નવેમ્બર ૨૦૧૯ માં એક આઘાતજનક પગલામાં, તેમણે વહેલી સવારે આયોજિત સમારોહમાં ભાજપના દેવેન્દ્ર ફડણવીસ સાથે નાયબ મુખ્યમંત્રી તરીકે શપથ લીધા હતા. તેમના કાકા શરદ પવાર પાસે પાછા ફર્યા તે પહેલાં આ સરકાર માત્ર ૮૦ કલાક ચાલી હતી. જુલાઈ ૨૦૨૩ માં, તેમણે NCP માં મોટું વિભાજન કર્યું અને એકનાથ શિંદેની સરકારમાં જોડાયા. આ પગલાએ તેમના કાકા અને માર્ગદર્શક શરદ પવારના ૨૫ વર્ષના નેતૃત્વને સીધો પડકાર આપ્યો હતો. અમલદારોમાં તેમની ત્વરિત નિર્ણય લેવાની શૈલી માટે તેઓ ખૂબ જ આદરણીય હતા.

અજિત પવાર તેમના દિવસની શરૂઆત વહેલી સવારે ૬:૦૦ વાગ્યે કરવા અને સ્થળ પર જ નિર્ણયો લેવા માટે જાણીતા હતા. તેમની જાહેર છબી એક એવા નેતા તરીકેની હતી જે ક્યારેય વાતને ગોળગોળ ફેરવતા નહીં – નાગરિકોને અસ્પષ્ટ વચનો આપવાને બદલે તેઓ તરત જ “હા” અથવા “ના” કહી દેતા.

જોકે અજિત પવાર વર્ષોથી રાજ્યના રાજકારણ પર પોતાની પકડ જમાવવામાં સફળ રહ્યા હતા, પરંતુ તેમનું કરિયર ૭૦,૦૦૦ કરોડ રૂપિયાના સિંચાઈ કૌભાંડ અને મહારાષ્ટ્ર રાજ્ય સહકારી બેંક કેસ સંબંધિત આરોપોથી ઘેરાયેલું રહ્યું હતું. જોકે, તેમણે સતત કોઈ પણ ગેરરીતિનો ઈનકાર કર્યો હતો અને વિવિધ કાયદાકીય ક્લિયરન્સ મેળવ્યા હતા.

અજિત પવાર દિગ્ગજ નેતા શરદ પવારના ભત્રીજા હતા. પરિવારમાં કડવું રાજકીય વિભાજન જોવા મળ્યું હોવા છતાં, ૨૦૨૬ ના તાજેતરના અહેવાલો સ્થાનિક ચૂંટણીઓમાં બંને NCP જૂથો વચ્ચે વ્યૂહાત્મક જોડાણ અથવા “ફ્રેન્ડલી ફાઇટ” સૂચવે છે, જેનાથી શુગર બેલ્ટ (ખાંડ પટ્ટા) પર પરિવારની એકંદર પકડ અકબંધ રહી છે.

તેમના લગ્ન સુનેત્રા પવાર સાથે થયા હતા, જેઓ બારામતીમાં સામાજિક અને રાજકીય કાર્યોમાં સક્રિય છે. બારામતી બેઠક પરથી તેમના પિતરાઈ બહેન અને NCP-SP ના ઉમેદવાર સુપ્રિયા સુલે સામે લોકસભામાં હાર્યા બાદ, અજિત પવારે પત્ની સુનેત્રાની રાજ્યસભામાં નિમણૂક કરી હતી.