ત્રણ ભારતીયોના મોત મુદ્દે જયશંકરે અમેરિકાના વિદેશમંત્રીને ઝાટકી નાંખ્યા

• ૧. યુએસ સૈન્ય હુમલામાં ત્રણ ભારતીય નાવિકોના મોત પર ભારતે વિરોધ કર્યો.

• ૨. વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે યુએસ સેક્રેટરી માર્કો રુબિયો સાથે વાતચીત કરી.

• ૩. ભારતે અમેરિકી રાજદ્વારી જેસન મીક્સને વિદેશ મંત્રાલયમાં સમન્સ પાઠવ્યા.

• ૪. ઓમાનના અખાતમાં તેલ ટેન્કર ‘સેટેબેલો’ પર અમેરિકાએ હુમલો કર્યો હતો.

• ૫. વિદેશ મંત્રાલયે નાગરિક જહાજો પરના આવા હુમલાઓને અસ્વીકાર્ય ગણાવ્યા.

‘Not Justified’: અમેરિકી નૌસેનાના હુમલામાં ૩ ભારતીય નાવિકોના મોત પર વિદેશ મંત્રી જયશંકરે રુબિયો સાથે વાત કરી, વિરોધ નોંધાવ્યો

નવી દિલ્હી,  ભારતના વિદેશ મંત્રી (EAM) એસ. જયશંકરે યુએસ સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટ માર્કો રુબિયો સાથે ટેલિફોનિક વાતચીત કરી હતી અને ઓમાનના અખાતમાં (Gulf of Oman) યુએસ નૌસેના દ્વારા એક ઓઇલ ટેન્કર પર કરવામાં આવેલા હુમલામાં ત્રણ ભારતીય નાવિકોના મોત અંગે અમેરિકા સમક્ષ સખત રાજદ્વારી વિરોધ નોંધાવ્યો હતો.

શુક્રવારે સાંજે પોતાના અમેરિકી સમકક્ષ રુબિયો સાથે વાતચીત કરતી વખતે વિદેશ મંત્રીએ એમ પણ ઉમેર્યું હતું કે “વ્યાપારી જહાજો (commercial shipping) સામે આવી ઘાતક કાર્યવાહી કોઈપણ રીતે ‘ન્યાયી નથી’.”

સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર એક પોસ્ટમાં વિદેશ મંત્રી જયશંકરે લખ્યું, “આજે સાંજે યુએસ સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટ માર્કો રુબિયો સાથે વાત કરી. મેં ઓમાનના અખાતમાં યુએસ નૌસેના દ્વારા કરવામાં આવેલા હુમલા સામે ભારતનો સખત વિરોધ પુનરાવર્તિત કર્યો, જેમાં ત્રણ ભારતીય નાવિકો માર્યા ગયા છે. વ્યાપારી જહાજો સામે આવી ઘાતક અસરો ન્યાયી નથી.”

આ પૂર્વે શુક્રવારે, ભારતમાં યુએસના ચાર્જ ડી’અફેર્સ (CDA) જેસન મીક્સને વિદેશ મંત્રાલય (MEA) દ્વારા સમન્સ પાઠવવામાં આવ્યા હતા.

વિદેશ મંત્રાલયે એક નિવેદનમાં જણાવ્યું છે કે, ઓમાનના અખાતમાં ભારતીય નાવિકોને લઈ જતા વ્યાપારી જહાજો પર યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સના નૌકાદળ દ્વારા સતત થઈ રહેલા હુમલાઓ અંગે યુએસના સીડીએ (CDA) સમક્ષ સખત વિરોધ નોંધાવવામાં આવ્યો છે, જેના કારણે ત્રણ ભારતીય નાગરિકોના દુઃખદ અને ટાળી શકાય તેવા મોત થયા છે.

મંત્રાલયે નાગરિક જહાજો સામે ઘાતક બળના ઉપયોગ અંગે ફરી એકવાર પોતાની ઊંડી ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી અને ઉમેર્યું હતું કે “આવી કાર્યવાહી અસ્વીકાર્ય છે અને મુશ્કેલ સમયમાં આ સંવેદનશીલ ક્ષેત્રમાં આંતરરાષ્ટ્રીય દરિયાઈ વ્યાપારની સુરક્ષા, સલામતી અને સ્થિરતાને નુકસાન પહોંચાડે છે”.

MEA એ નિવેદનમાં ઉમેર્યું છે કે, યુએસના સીડીએને ભારતની તીવ્ર ચિંતાઓ તેમના સત્તાવાળાઓ સુધી પહોંચાડવા અને આ ક્ષેત્રમાં કાર્યરત યુએસ દળો નાગરિકોના જીવ ગુમાવતા રોકવા માટે તમામ જરૂરી પગલાં લે તેની ખાતરી કરવા વિનંતી કરવામાં આવી છે.

આ રાજદ્વારી હસ્તક્ષેપ ભારતીય સત્તાવાળાઓ દ્વારા પુષ્ટિ કરવામાં આવ્યા પછી આવ્યો છે કે યુએસ લશ્કરી હુમલા બાદ શરૂઆતમાં ગુમ થયેલા અહેવાલ કરાયેલા ત્રણ ક્રૂ મેમ્બર્સ મૃત હાલતમાં મળી આવ્યા છે.

પલાઉના ધ્વજવાળા ઓઇલ ટેન્કર ‘સેટેબેલો’ (Settebello) પર જ્યારે હુમલો થયો ત્યારે તેમાં ૨૮ લોકોનો ક્રૂ હતો. આ ક્રૂમાં ૨૪ ભારતીય નાગરિકો અને ચાર વિદેશી નાગરિકો – બે પાકિસ્તાની, એક યુક્રેનિયન અને એક રશિયન સામેલ હતા. આ ઘટના બાદ ૨૧ ભારતીય નાવિકોને બચાવી લેવાયા હતા, જ્યારે ગુમ થયેલા ક્રૂ સભ્યોના મોતની પુષ્ટિ ન થાય ત્યાં સુધી તેમને શોધવાના પ્રયાસો ચાલુ રહ્યા હતા.

યુએસ સૈન્યએ આ જહાજ પર હુમલો કરવાની વાત સ્વીકારી છે. યુએસ સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (CENTCOM) ના જણાવ્યા અનુસાર, અમેરિકી દળોએ ટેન્કરને નિશાન બનાવ્યું હતું કારણ કે તે કથિત રીતે યુએસ નૌસેનાના કર્મચારીઓની સૂચનાઓનું પાલન કરવામાં નિષ્ફળ રહ્યું હતું અને ચાલુ અમેરિકી નાકાબંધીનું ઉલ્લંઘન કરીને ઈરાનથી તેલનું પરિવહન કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું હતું.

એક નિવેદનમાં, સેન્ટકોમે જણાવ્યું હતું કે તેના એક વિમાને ઓમાનના અખાતમાં જહાજ પર ફાયરિંગ કર્યું હતું, જેનાથી ક્રૂ વારંવાર યુએસ દળોના નિર્દેશોનું પાલન કરવામાં નિષ્ફળ ગયા પછી જહાજ નિષ્ક્રિય થઈ ગયું હતું.

આ હુમલો એવા સમયે થયો છે કે જ્યારે આ ક્ષેત્રમાં તણાવ વધી ગયો છે, જ્યાં ચાલી રહેલા પશ્ચિમ એશિયા સંઘર્ષ દરમિયાન લાદવામાં આવેલા દરિયાઈ નિયંત્રણોએ વ્યાપારી જહાજોના આવાગમનને ભારે અસર કરી છે.

ભારતે આ હુમલાની આકરી ટીકા કરી છે અને ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે આ જહાજમાં મોટી સંખ્યામાં ભારતીય નાગરિકો સવાર હતા અને તે વ્યાપારી પ્રવૃત્તિમાં રોકાયેલું હતું.

વિદેશ મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે આ ક્ષેત્રમાં વેપારી જહાજો પરના હુમલા “ઊંડી ચિંતાજનક” છે અને “મધ્ય પૂર્વમાં વ્યાપક સંઘર્ષ સાથે જોડાયેલા છે”.

“આ ક્ષેત્રમાં શિપિંગ પરના હુમલાઓ ખૂબ જ ચિંતાજનક છે અને આ પ્રદેશમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષનું સીધું પરિણામ છે. અમે તાત્કાલિક તણાવ ઘટાડવા માટેની અમારી અપીલનું પુનરાવર્તન કરીએ છીએ,” MEA એ ઉમેર્યું.