ઈરાન અમેરિકા વચ્ચે વૈશ્વિક કરાર પર વિશ્વભરમાંથી પ્રતિક્રિયાઓ આવી

પાકિસ્તાન અને કતારે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના કરારને પ્રદેશમાં શાંતિ અને કાયમી સુલેહ-શાંતિ તરફનું એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ગણાવીને આવકાર્યો.

તેહરાન, ઈરાન,  અમેરિકા અને ઈરાને જાહેરાત કરી છે કે તેઓ ઈરાન પરના યુએસ-ઈઝરાયેલ યુદ્ધનો અંત લાવવા, જેમાં લેબનોન પરના ઈઝરાયેલી હુમલાઓ પણ સામેલ છે, અને વ્યૂહાત્મક રીતે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ એવા હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) ફરીથી ખોલવા માટે એક કરાર પર સંમત થયા છે. વૈશ્વિક સ્તરે આ ઘટનાક્રમને સંઘર્ષના કાયમી અંત તરફના સંભવિત માર્ગ તરીકે આવકારવામાં આવ્યો છે.

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે રવિવારે પોતાના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘ટ્રુથ સોશિયલ’ પર જાહેરાત કરી હતી કે, “ઈસ્લામિક રિપબ્લિક ઓફ ઈરાન સાથેની ડીલ હવે પૂર્ણ થઈ ગઈ છે. દુનિયાભરના જહાજો, તમારા એન્જિન શરૂ કરો. તેલનો પ્રવાહ વહેવા દો!”

ઈરાનના નાયબ વિદેશ મંત્રી કાઝેમ ગરીબાબાદીએ જણાવ્યું હતું કે, ઈરાનને આર્થિક પ્રતિબંધોમાંથી રાહત આપતા એક વ્યાપક કરાર પર ૬૦ દિવસના યુદ્ધવિરામ (ceasefire) દરમિયાન કામ કરવામાં આવશે.

🇮🇷🇺🇸⚡️ — NEW: Iran’s Mehr News Agency has released all 14 clauses of the MoU with the U.S. pic.twitter.com/wSJ9pgGKDT

— Geopolitia (@_geopolitic_) June 15, 2026

પાકિસ્તાનના વડાપ્રધાન શહબાઝ શરીફે જણાવ્યું હતું કે, આ સમજૂતી પર શુક્રવારે સ્વિટ્ઝર્લેન્ડમાં હસ્તાક્ષર થવાના છે. મહિનાઓ સુધી ચાલેલી લડાઈ, જેમાં હજારો લોકો માર્યા ગયા અને વૈશ્વિક ઉર્જાના ભાવ આસમાને પહોંચ્યા હતા, ત્યારબાદ આ ઘટનાક્રમને એક મોટી સફળતા (breakthrough) તરીકે વર્ણવવામાં આવી રહ્યો છે.

આ વૈશ્વિક કરાર પર વિશ્વભરમાંથી પ્રતિક્રિયાઓ:

ભારતના પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ ટ્વિટ કરીને જણાવ્યું હતું કે, પશ્ચિમ એશિયામાં સંઘર્ષને સમાપ્ત કરવા માટે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ઈરાન વચ્ચે થયેલી સમજૂતીનું હું સ્વાગત કરું છું, જેના કારણે સમગ્ર વિશ્વમાં ગંભીર આર્થિક વિક્ષેપ પડ્યો છે અને ઘણા દેશોમાં જાનહાનિ થઈ છે.

ભારતને આશા છે કે આ સમજૂતીના અમલીકરણથી પ્રદેશમાં શાંતિ અને સ્થિરતા પુનઃસ્થાપિત કરવામાં મદદ મળશે અને નેવિગેશન અને વાણિજ્યની સ્વતંત્રતા સુનિશ્ચિત થશે. અમે ટકાઉ અંતિમ કરાર સુધી પહોંચવા માટે બાકીના મુદ્દાઓ પર ચર્ચાની રાહ જોઈ રહ્યા છીએ.

• કતાર: કતારના વિદેશ મંત્રાલયે અમેરિકા અને ઈરાન બંને પક્ષોના દ્રઢ સંકલ્પ અને વાટાઘાટો તેમજ શાંતિપૂર્ણ માધ્યમો દ્વારા મતભેદો ઉકેલવા તરફ આગળ વધવાની તેમની પ્રતિબદ્ધતાની પ્રશંસા કરી હતી. રાજ્ય મંત્રી મોહમ્મદ બિન અબ્દુલઅઝીઝ અલ-ખુલાઈફીએ આશા વ્યક્ત કરી હતી કે આ ડીલ પ્રાદેશિક સ્થિરતા વધારવા અને જવાબદાર જોડાણ દ્વારા બાકીના પ્રશ્નોને ઉકેલવાના વ્યાપક પ્રયાસો માટે ઉત્પ્રેરક તરીકે કામ કરશે.

• પાકિસ્તાન: વડાપ્રધાન શરીફે આ સંઘર્ષનો રાજદ્વારી ઉકેલ શોધવાની પ્રતિબદ્ધતા બદલ વોશિંગ્ટન અને તેહરાનને અભિનંદન પાઠવ્યા હતા અને આ કરાર કરાવવામાં મદદ કરવા બદલ કતાર, સાઉદી અરેબિયા અને તુર્કીનો આભાર માન્યો હતો.

• તુર્કી: તુર્કીના રાષ્ટ્રપતિ રેસેપ તૈયપ એર્દોગને ‘X’ પર પોસ્ટ કર્યું કે, “હું યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ઈરાન વચ્ચે થયેલા કરારને આપણા પ્રદેશમાં શાંતિ અને સુલેહ-શાંતિ સ્થાપવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ ઘટનાક્રમ તરીકે જોઉં છું અને સંતોષ સાથે તેનું સ્વાગત કરું છું. તુર્કી તરીકે, અમે પ્રદેશમાં શાંતિ અને સ્થિરતા સ્થાપવાના તમામ પ્રયાસોને સમર્થન આપવાનું અને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા તેમજ મુત્સદ્દીગીરીના આધારે કાયમી ઉકેલોમાં યોગદાન આપવાનું ચાલુ રાખીશું.”

• યુનાઈટેડ નેશન્સ (UN): યુએનના સેક્રેટરી-જનરલ એન્ટોનિયો ગુટેરેસે આ કરારની પ્રશંસા કરતા તેને સંઘર્ષના “શાંતિપૂર્ણ સમાધાન” તરફનું એક “મહત્વપૂર્ણ પગલું” ગણાવ્યું હતું.

• યુનાઇટેડ કિંગડમ (UK): બ્રિટનના વડાપ્રધાન કીર સ્ટાર્મરે આ ડીલને યુદ્ધના અંત માટે “અત્યંત મહત્વપૂર્ણ” પગલું ગણાવ્યું હતું અને કહ્યું હતું કે હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં હવે મફત નૌકાપરિવહનની સ્વતંત્રતા પુનઃસ્થાપિત થવી જોઈએ, તેમજ જરૂર પડ્યે દરિયાઈ સુરંગો હટાવવાની કામગીરીમાં મદદ કરવાની ઓફર કરી હતી. તેમણે ઉમેર્યું કે, બ્રિટનનું વલણ સ્પષ્ટ છે કે ઈરાન પાસે ક્યારેય પરમાણુ હથિયાર ન હોવું જોઈએ.

• ફ્રાન્સ: ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોને હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીને “તાત્કાલિક અને બિનશરતી” ફરીથી ખોલવા માટે આહવાન કર્યું હતું. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, વૈશ્વિક અર્થતંત્ર અને પ્રાદેશિક સ્થિરતા માટે કોઈપણ નિયંત્રણ વિના દરિયાઈ વાહનોની અવરજવર પુનઃ શરૂ થાય તે એક અનિવાર્ય શરત છે.