યુધ્ધ લંબાય તો ગલ્ફમાં રહેતાં ૯૦ લાખ ભારતીયોની ચિંતાનું નિરાકરણ જરૂરી

આ વર્ષે યુરોપિયન યુનિયન અને યુનાઈટેડ કિંગડમ સહિત ઘણા દેશો સાથે FTAનો અમલ જોવા મળશે. આનાથી વૈશ્વિક બજારોમાં ભારતીય માલની પહોંચ વધુ વધશે

ઈરાન પર ઈઝરાયલ- અમેરિકન હુમલાઓ અને ઈરાનના બદલો લેવાના હુમલાઓએ વૈશ્વિક ચિંતાઓમાં વધારો કર્યો છે. ખાસ કરીને ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનીની હત્યા પછી ઈરાનના બદલાના દાવાઓ સ્પષ્ટ કરે છે કે યુદ્ધ લાંબુ ચાલશે. ભારતની ચિંતાઓ પણ વધી શકે છે.

આ ચિંતાઓ ક્રુડ ઓઈલના વધતા ભાવ, શેરબજારમાં ઘટાડો, નૂર ખર્ચમાં વધારો, ખાદ્ય ફુગાવો, બાસમતી ચોખા, ચા, મશીનરી, સ્ટીલ અને ફૂટવેર જેવા ક્ષેત્રોમાં ભારતથી નિકાસ, નિકાસ માટે વીમા ખર્ચમાં વધારો, પશ્ચિમ એશિયામાં રહેતા ભારતીયોની સલામતી અંગેની ચિંતાઓ અને ઈઝરાયલ અને ઈરાન તેમજ અન્ય પશ્ચિમ એશિયાઈ દેશો સાથે દ્વિપક્ષીય વેપારમાં ઘટાડાની આશંકા સાથે સંબંધિત છે.

આ યુદ્ધ વૈશ્વિક રૂટ, ખાસ કરીને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર અસર કરી શકે છે, કારણ કે ઈરાને આ ૩૩ કિલોમીટર પહોળા જળમાર્ગને અવરોધિત કર્યો છે. તે વૈશ્વિક પરિવહન માટે એક મહત્વપૂર્ણ માર્ગ છે. વિશ્વના લગભગ એક તૃતીયાંશ તેલ અને મોટાભાગના ખાદ્ય અને કૃષિ ઉત્પાદનો આ માર્ગ દ્વારા પસાર થાય છે.

પરિણામે, આ ક્ષેત્રમાં શિપિંગમાં વિક્ષેપ વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઈલ સપ્લાય ચેઈન પર અસર કરી શકે છ ેઅને સંભવિત રીતે ખાદ્ય ભાવમાં વધારો કરી શકે છે. કારણ કે ઈરાન ભારતનો પાડોશી છે અને ભારતનું લગભગ અડધું ક્રૂડ ઓઈલ આ માર્ગ દ્વારા આવે છે, આ યુદ્ધ ભારત માટે ક્રૂડ ઓઈલ અંગે ચિંતા પેદા કરી રહ્યું હોય તેવું લાગે છે.
યુદ્ધના તણાવ વચ્ચે, ર૮ ફેબ્રુઆરીએ ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ પ્રતિ બેરલ ૭૩ સુધી પહોંચી ગયા, જે સાત મહિનાનો રેકોર્ડ છે. જો યુદ્ધ ચાલુ રહે તો, ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ પ્રતિ બેરલ ૧૦૦ ને વટાવી શકે છે.

ઈરાન વિશ્વના સૌથી મોટા ક્રૂડ ઓઈલ ઉત્પાદનોમાંનું એક હોવાથી ઈરાની તેલ બજારમા અસ્થિરતા પેટ્રોલ, ડીઝલ અને અન્ય પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોના ભાવમાં વધારો કરી શકે છે. આ ભારતને પણ અસર કરી શકે છે. આ યુદ્ધના કારણે જોખમી સંપત્તિઓનું નોંધપાત્ર વેચાણ થઈ શકે છે અને ભારતીય શેરબજારમાંથી વિદેશી રોકાણકારો દ્વારા મોટાપાયે રોકાણ પાછું ખેંચી શકાય છે. આ મહિનો સેન્સેકસ અને નિફટી માટે નોંધપાત્ર ઘટાડાનો મહિનો હોઈ શકે છે. પરિણામે સલામત સ્વર્ગ તરીકે સોનાની માંગમાં વધારો થવાથી સોનાનો વપરાશ અને ભાવમાં વધારો થઈ શકે છે.

આનાથી ભારતના નાણાકીય બજારો પર પણ અસર પડી શકે છે અને રૂપિયામાં નબળાઈ આવી શકે છે. જો યુદ્ધ લંબાય છે, તો પશ્ચિમ એશિયામાં રહેતા આશરે ૯ મિલિયન ભારતીયોની સલામતી પણ ભારત માટે ચિંતાનું કારણ બની શકે છે. જોકે ભારતીય અર્થતંત્ર આંતરિક રીતે મજબૂત રહે છે, તેથી લાંબા સમય સુધી ચાલતા યુદ્ધની દેશ પર સીધી અસર ન પડે તેવી શક્યતા છે.

ઉદાહરણ તરીકે દેશમાં ફુગાવો નિયંત્રણમાં છે, જે ચાર ટકાના લક્ષ્યાંકથી નીચે છે. જાન્યુઆરીમાં જથ્થાબંધ ભાવ સૂચકાંક ફુગાવાનો દર ૧.૮૧ ટકા હતો, જયારે ગ્રાહક ભાવ ફુગાવાનો દર ર.૭પ ટકા હતો. જો યુદ્ધને કારણે આવશ્યક દવાઓના પુરવઠામાં અછત સર્જાય છે. તો સરકાર પીએલઆઈ યોજના હેઠળ દેશની અંદર ફાર્માસ્યુટિકલ ઉદ્યોગમાં વપરાતા ૩પ મુખ્ય કાચા માલનું ઉત્પાદન ઝડપથી વધારશે.