રુપિયામાં 12 વર્ષનો સૌથી મોટો ઉછાળો આવ્યો

આખરે આરબીઆઈની મહેનત રંગ લાવી

(એજન્સી)નવી દિલ્હી, ભારતીય રૂપિયામાં ૨ એપ્રિલ ગુરુવારના દિવસે જોરદાર તેજી જોવા મળી હતી. છેલ્લા ૧૨ વર્ષમાં એક દિવસમાં રૂપિયામાં આવેલો આ સૌથી મોટો ઉછાળો છે. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા દ્વારા લેવામાં આવેલા તાજેતરના પગલાં અને ડોલરના ભાવમાં આવેલા ઘટાડાને કારણે રૂપિયામાં આ મજબૂતી જોવા મળી છે.

શુક્રવારે કારોબાર દરમિયાન રૂપિયો ૧ રૂપિયો ૬૫ પૈસા એટલે કે લગભગ ૨.૨૫ ટકા મજબૂત થઈને ૭૧.૨૪ ના સ્તર પર બંધ થયો હતો. સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૩ પછી રૂપિયામાં એક દિવસમાં આવેલો આ સૌથી મોટો વધારો છે. અગાઉના ટ્રેડિંગ સેશનમાં રૂપિયો 92.89 ના સ્તર પર બંધ થયો હતો.

બજારના નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયાએ રૂપિયાને પડતો રોકવા માટે જે રીતે બજારમાં હસ્તક્ષેપ કર્યો, તેની અસર હવે દેખાઈ રહી છે. આ સિવાય વૈશ્વિક બજારમાં ડોલરની નબળાઈ અને ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ઘટાડાને કારણે પણ રૂપિયાને ટેકો મળ્યો છે. વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો દ્વારા ભારતીય બજારમાં કરવામાં આવેલા રોકાણને કારણે પણ સેન્ટિમેન્ટમાં સુધારો થયો છે.

રૂપિયાની સાથે બોન્ડ માર્કેટમાં પણ તેજી જોવા મળી છે. ૧૦ વર્ષના બોન્ડની યીલ્ડમાં પણ ઘટાડો નોંધાયો છે. રોકાણકારો હવે આશા રાખી રહ્યા છે કે આવનારા સમયમાં ફુગાવો કાબૂમાં રહેશે અને આરબીઆઈ યાજદરમાં ઘટાડો કરવાની પ્રક્રિયા ચાલુ રાખી શકે છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે, છેલ્લા કેટલાક સમયથી ડોલર સામે રૂપિયો સતત નબળો પડી રહ્યો હતો, જેના કારણે ચિંતા વધી હતી. પરંતુ શુક્રવારની આ રિકવરીએ અર્થતંત્ર અને રોકાણકારો માટે મોટી રાહતના સમાચાર આપ્યા છે. જો આ તેજી ટકી રહેશે, તો તે આયાતકારો માટે ખૂબ જ ફાયદાકારક સાબિત થશે, કારણ કે તેનાથી ક્રૂડ ઓઈલ અને અન્ય ચીજવસ્તુઓની આયાત સસ્તી થશે.

ગુરુવારે ભારતીય ચલણ બજારમાં ભારે અસ્થિરતા જોવા મળી. શરૂઆતના કારોબારમાં અમેરિકન ડોલર સામે રૂપિયાએ તેના અત્યાર સુધીના સૌથી નીચા સ્તર પરથી શાનદાર વાપસી કરી. ભારતીય રિઝર્વ બેંકના કડક પગલાંને પગલે, રૂપિયો ૧.૬ ટકા અથવા ૧૫૧ પૈસા મજબૂત થઈને પ્રતિ ડોલર ૯૩.૧૯ પર પહોંચ્યો.

છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી રૂપિયો સતત દબાણ હેઠળ હતો, અને સોમવારે, તે પહેલીવાર ૯૫ પ્રતિ ડોલરના આંકને પાર કરી ગયો. પરિસ્થિતિ વધુ વણસી રહી છે તે જોઈને, કેન્દ્રીય બેંકે બુધવારે હસ્તક્ષેપ કર્યો.

આરબીઆઈએ અધિકૃત બેંકો માટે નવા નિર્દેશો જારી કર્યા, જેમાં તેમને ગ્રાહકોને રૂપિયા-લિંક્ડ નોન-ડિલિવરેબલ ડેરિવેટિવ કોન્ટ્રાક્ટ ઓફર કરવાથી પ્રતિબંધિત કરવામાં આવ્યા. વધુમાં, વિદેશી વિનિમય બજારમાં બેંકોની નેટ ઓપન પોઝિશનની મર્યાદા ૧૦૦ મિલિયન ડોલર નક્કી કરવામાં આવી છે. આ પગલાં મુખ્યત્વે બજારમાં રૂપિયા સામે સટ્ટાને કાબુમાં લેવાના હેતુથી છે.

ગુરુવારે સવારે બજાર ખુલ્યું ત્યારે રૂપિયો ૯૪.૬૨ પર હતો, પરંતુ આરબીઆઈની નવી નીતિઓની સકારાત્મક અસરને કારણે થોડા કલાકોમાં તે સુધરીને ૯૩.૧૯ પર પહોંચી ગયો. નોંધનીય છે કે મંગળવાર અને બુધવારે મહાવીર જયંતિ અને વાર્ષિક એકાઉન્ટિંગ ક્લોઝિંગને કારણે ચલણ બજાર બંધ રહ્યું હતું, જેના કારણે રોકાણકારોને સોમવારના તીવ્ર ઘટાડા પછી પ્રતિક્રિયા આપવાની પહેલી તક મળી.

રૂપિયામાં સુધારા છતાં, આજે સ્થાનિક શેરબજારમાં ભારે વેચવાલી જોવા મળી. સેન્સેક્સ ૧૩૧૨ પોઈન્ટ ઘટીને ૭૧,૮૨૧ પર અને નિફ્‌ટી ૪૧૦ પોઈન્ટ ઘટીને ૨૨,૩૮૩ પર બંધ રહ્યો. વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો દ્વારા સતત વેચાણ રૂપિયા માટે ચિંતાનો વિષય છે. વધુમાં, આંતરરાષ્ટ્રીય બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ ૪.૮૪% વધીને પ્રતિ બેરલ ૧૦૬.૦૬ ડોલર પર પહોંચી ગયા છે.

ડોલર ઇન્ડેક્સ પણ ૯૯.૭૭ પર મજબૂત રહ્યો છે. નિષ્ણાતો માને છે કે આરબીઆઈના હસ્તક્ષેપથી તાત્કાલિક રાહત મળી છે, પરંતુ ક્રૂડ ઓઇલના વધતા ભાવ અને ભૂ-રાજકીય તણાવ આગામી દિવસોમાં રૂપિયાની સ્થિરતા માટે નોંધપાત્ર પડકારો ઉભા કરશે.