સાઉદી અરેબિયાની નીતિઓ ભારત જેવા ક્રુડ ઓઈલ આયાતકાર દેશો માટે ગંભીર પડકાર

• સાઉદી અરેબિયાનો પગલું: સાઉદી અરામકોએ એશિયન ખરીદદારો માટે તેના આરબ લાઇટ ક્રૂડનો ભાવ મે મહિનામાં ૧૯.૫ ડોલર પ્રતિ બેરલ પ્રીમિયમ પર રાખ્યો છે, જે એપ્રિલના ૨.૫ ડોલર કરતાં સીધો ૮ ગણો વધારે છે.

નવી દિલ્‍હી, ઈરાન-અમેરિકા યુદ્ધને કારણે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં તીવ્ર વધારો થયો છે, જે પ્રતિ બેરલ ડોલર ૧૨૦ સુધી પહોંચી ગયો છે. ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં આ વધારો વિશ્વભરમાં ફુગાવાનું કારણ બની રહ્યો છે. દરમિયાન, સાઉદી અરેબિયાએ વિશ્વના માથાનો દુખાવો વધુ વધાર્યો છે. હકીકતમાં, બ્‍લૂમબર્ગના અહેવાલ મુજબ, હોર્મુઝ સ્‍ટ્રેટમાં વિક્ષેપોને કારણે વૈશ્વિક ઉર્જા બજારોમાં અસ્‍થિરતાના પ્રતિભાવમાં સાઉદી અરેબિયાએ એશિયન ખરીદદારો માટે તેના મુખ્‍ય ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ રેકોર્ડ પ્રીમિયમ પર વધાર્યા છે.

• ભારત પર અસર: ભારત દરરોજ સાઉદી પાસેથી ૧૦–૧૧ લાખ બેરલ ક્રૂડ ઓઈલ ખરીદે છે. આ વધારાથી IOCL, BPCL, HPCL જેવી રિફાઈનરીઓને મોટો ખર્ચ થશે. અંદાજ છે કે પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવમાં પ્રતિ લિટર ૧૦–૧૫ રૂપિયા સુધીનો વધારો થઈ શકે છે.
• આર્થિક અસર:
  • ડીઝલ મોંઘું થવાથી પરિવહન ખર્ચ વધશે, જે ખાદ્યપદાર્થો અને અન્ય ચીજવસ્તુઓને વધુ મોંઘા બનાવશે.
  • વેપાર ખાધ વધશે અને રૂપિયાના મૂલ્યમાં ઘટાડો થઈ શકે છે.
  • રિફાઈનરી કંપનીઓના ગ્રોસ રિફાઈનિંગ માર્જિન ઘટી શકે છે, જેનાથી તેમના શેરબજારમાં અસર પડશે.
• ભારતના વિકલ્પો:
  • રશિયા પાસેથી વધુ સસ્તું ક્રૂડ ખરીદવાનો પ્રયાસ.
  • ભૂગર્ભ તેલ ભંડારોમાંથી તેલ કાઢીને અચાનક ભાવવધારો અટકાવવો.
  • સોલર એનર્જી અને ઇન્ડક્શન કુકટોપ જેવા વિકલ્પોને પ્રોત્સાહન.
  • વડાપ્રધાન મોદી સાઉદી ક્રાઉન પ્રિન્સ સાથે સીધી વાતચીત કરીને રાહત માગી શકે છે.

આ પરિસ્થિતિ દર્શાવે છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં વિક્ષેપ અને સાઉદી અરેબિયાની નીતિઓ ભારત જેવા આયાતકાર દેશો માટે ગંભીર પડકાર ઊભો કરી રહ્યા છે.