મુંબઈના સૌથી મોટા ૨.૨૫ કરોડના સાયબર ફ્રોડમાં ગુજરાતના એક આરોપીની ધરપકડ
મુંબઈ, મુંબઈમાં એક મોટો સાયબર છેતરપિડીનો કેસ પ્રકાશમાં આવ્યો છે. છેતરપિંડી કરનારાઓએ ૭૭ વર્ષીય એક વ્યક્તિને આતંકવાદ સંબંધિત નકલી કેસમાં ફસાવવાની ધમકી આપીને આશરે ૨.૨૫ કરોડ રૂપિયાની છેતરપિંડી કરી હતી. મુંબઈ પોલીસે આ કેસમાં ગુજરાતના એક આરોપીની ધરપકડ કરી છે.
પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, ધરપકડ કરાયેલ આરોપીની ઓળખ કિશન ભાવેશભાઈ મકવાણા તરીકે થઈ છે. તેણે કથિત રીતે સાયબર છેતરપિડી કરનારાઓને બેન્ક ખાતા ખોલવામાં અને છેતરપિંડીની રકમ તેમાં જમા કરવામાં મદદ કરી હતી. પોલીસે ટેકનિકલ વિશ્લેષણ અને તપાસના આધારે તેની અટકાયત કરી હતી.
મુંબઈમાં સાયબર છેતરપિડી કરનારાઓએ ૭૭ વર્ષીય એક વ્યક્તિને આતંકવાદ સંબંધિત નકલી કેસમાં ફસાવવાની ધમકી આપીને ૨.૨૫ કરોડ રૂપિયાની છેતરપિંડી કરી હતી. આરોપીઓએ પોલીસ અને આતંકવાદ વિરોધી ટુકડીના અધિકારીઓ તરીકે ઓળખ આપીને પીડિતને ડરાવી હતી અને તપાસના બહાને તેને વિવિધ ખાતાઓમાં પૈસા ટ્રાન્સફર કરવા દબાણ કર્યું હતું. તપાસ દરમિયાન, મુંબઈ પોલીસે ગુજરાતના એક આરોપીની ધરપકડ કરી હતી.
મુંબઈના ગોરેગાંવના એક વૃદ્ધ રહેવાસીની ફરિયાદ બાદ આ મામલો પ્રકાશમાં આવ્યો છે. પીડિતએ નવેમ્બર ૨૦૨૫ માં ફોન કોલ આવ્યો હોવાની જાણ કરી હતી. ફોન કરનાર વ્યક્તિએ પોતાની ઓળખ મુંબઈ પોલીસ મુખ્યાલયના વરિષ્ઠ અધિકારી આકાશ શર્મા તરીકે આપી હતી.
તેણે આરોપ લગાવ્યો હતો કે પીડિતના નામે જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં એક બેન્ક ખાતું ખોલવામાં આવ્યું હતું, જેનો ઉપયોગ આતંકવાદીઓ દ્વારા કરવામાં આવતો હતો, અને તેને રૂ. ૭૦ લાખનું કમિશન મળ્યું હતું.
-
મોટી છેતરપિંડી: મુંબઈના ગોરેગાંવમાં રહેતા ૭૭ વર્ષીય વૃદ્ધને આતંકવાદ વિરોધી તપાસના નામે ડરાવીને સાયબર ઠગોએ કુલ રૂ. ૨.૨૫ કરોડ પડાવી લીધા હતા.
-
ખોટી ઓળખ: ઠગોએ પોતાને મુંબઈ પોલીસના વરિષ્ઠ અધિકારી અને લખનૌ એન્ટી ટેરરિઝમ સ્ક્વોડ (ATS) ના અધિકારીઓ તરીકે ઓળખાવી વૃદ્ધ પર દબાણ કર્યું હતું.
-
ગંભીર આરોપ: પીડિતને એવું કહેવામાં આવ્યું કે તેમના આધાર કાર્ડનો ઉપયોગ કરીને જમ્મુ-કાશ્મીરમાં આતંકવાદી ગતિવિધિઓ માટે બેંક ખાતું ખોલવામાં આવ્યું છે અને તેમને તેમાં કમિશન મળ્યું છે.
-
નકલી દસ્તાવેજોનો ઉપયોગ: ઠગોએ વિશ્વાસ જીતવા માટે વોટ્સએપ પર NIA ના વડાની નકલી સહી વાળી નોટિસ, ધરપકડ વોરંટ અને જપ્તીના આદેશોની નકલી નકલો મોકલી હતી.
-
ધમકી અને દબાણ: તપાસમાં સહકાર ન આપવા બદલ ૧૦ વર્ષની જેલ અને દંડની ધમકી આપીને ૧૮ નવેમ્બરથી ૩ ડિસેમ્બર ૨૦૨૫ દરમિયાન અલગ-અલગ હપ્તામાં પૈસા ટ્રાન્સફર કરાવ્યા હતા.
-
ગુજરાતમાંથી ધરપકડ: ટેકનિકલ તપાસના આધારે મુંબઈ પોલીસે આ કેસમાં ગુજરાતના કિશન ભાવેશભાઈ મકવાણાની ધરપકડ કરી છે, જેણે ઠગોને બેંક ખાતા પૂરા પાડવામાં મદદ કરી હતી.
-
તપાસ ચાલુ: છેતરપિંડી બાદ આરોપીઓએ જામીન મંજૂર થયાનું કહી નાણાં પરત કરવાનું આશ્વાસન આપ્યું હતું, પરંતુ સત્ય સમજાતા વૃદ્ધે સાયબર વિભાગમાં ફરિયાદ નોંધાવી હતી; હાલ પોલીસ ટોળકીના અન્ય સભ્યોની શોધ કરી રહી છે.
ડિજિટલ એરેસ્ટ (Digital Arrest) જેવી સાયબર છેતરપિંડીથી બચવા માટે નીચે મુજબના સાવચેતીના પગલાં લેવા ખૂબ જ જરૂરી છે:
૧. કાયદાકીય હકીકત જાણો
-
કોઈ ‘ડિજિટલ એરેસ્ટ’ હોતું નથી: ભારતનો કોઈ પણ કાયદો પોલીસ કે તપાસ એજન્સીને (CBI, ED, NIA) વીડિયો કોલ દ્વારા કોઈને ‘અરેસ્ટ’ કરવાની કે નજરકેદ કરવાની સત્તા આપતો નથી.
-
પૈસાની માંગણી: સરકારી એજન્સીઓ ક્યારેય તપાસના નામે કોઈ ખાનગી બેંક ખાતામાં પૈસા ટ્રાન્સફર કરવાનું કહેતી નથી. જો કોઈ પૈસા માંગે, તો સમજી લેવું કે તે સો ટકા ફ્રોડ છે.
૨. વીડિયો કોલ અને ધમકીથી ન ડરો
-
પોલીસ યુનિફોર્મ: ઠગો ઘણીવાર પોલીસ સ્ટેશન જેવું સેટઅપ બનાવીને અને પોલીસ યુનિફોર્મ પહેરીને વીડિયો કોલ કરે છે. ફક્ત યુનિફોર્મ જોઈને વિશ્વાસ ન કરો.
-
દબાણ: ઠગો તમને કોઈ સાથે વાત કરતા અટકાવશે અને ‘કોન્ફિડેન્શિયલ’ તપાસના નામે ફોન ચાલુ રાખવા દબાણ કરશે. આ તેમની જાળ છે.
૩. માહિતી શેર ન કરો
-
ક્યારેય પણ અજાણી વ્યક્તિ સાથે તમારો આધાર નંબર, બેંક વિગતો, OTP કે નાણાકીય માહિતી શેર ન કરો, ભલે તે ગમે તેટલા મોટા અધિકારી હોવાનો દાવો કરે.
૪. વેરિફિકેશન કરો
-
જો કોઈ તમને પોલીસના નામે ફોન કરે, તો તરત જ ફોન કાપી નાખો અને તમારા નજીકના પોલીસ સ્ટેશનમાં જઈને અથવા સત્તાવાર હેલ્પલાઇન નંબર પરથી ખાતરી કરો.
૫. તાત્કાલિક રિપોર્ટ કરો
-
જો તમારી સાથે આવી કોઈ પણ છેતરપિંડી થાય અથવા પ્રયાસ થાય, તો વિલંબ કર્યા વગર ૧૯૩૦ (1930) નંબર પર કોલ કરો અથવા www.cybercrime.gov.in પર ફરિયાદ નોંધાવો. શરૂઆતના ૧-૨ કલાક (Golden Hour) માં ફરિયાદ કરવાથી પૈસા પરત મળવાની શક્યતા વધુ હોય છે.
