‘અન્યનું વાહન ચલાવનાર અકસ્માત સર્જે તો વળતરનો હકદાર નહીં’
અમદાવાદ, ગુજરાત હાઇકોર્ટે એક મહત્ત્વપૂર્ણ ચુકાદો આપતાં એવું ઠરાવ્યું છે કે કોઇ વ્યક્તિ અન્ય કોઇનું વાહન લઇને નીકળ્યો હોય અને અકસ્માત સર્જે તો તે થર્ડ પાર્ટી ગણી શકાય નહીં. તેને વળતર મેળવવાનો હક રહેતો નથી. આ રીતે હાઇકોર્ટે મોટર વાહન અધિનિયમ હેઠળની જોગવાઇઓ મુજબ મહત્ત્વનો ચુકાદો આપ્યો છે.
હાઈકોર્ટે આ મામલે સ્પષ્ટતા કરી છે કે જે વ્યક્તિ તેના માલિક પાસેથી વાહન ઉધાર લે છે અને તેને ચલાવતી વખતે અકસ્માતનો ભોગ બને છે તે મોટર વાહન અધિનિયમ, ૧૯૮૮ની કલમ ૧૬૩એ હેઠળ વળતર મેળવવા માટે હકદાર નથી. હાઇકોર્ટની બેન્ચે ઠરાવ્યું હતું કે આવા ઉધાર લેનાર કાનૂની જવાબદારીના હેતુઓ માટે તૃતીય પક્ષ એટલે કે થર્ડ પાર્ટી તરીકે ગણી શકાય નહીં.
પરિણામે, ઉધાર લીધેલા વાહનના વીમાદાતા સામે કલમ ૧૬૩એના માળખાગત સૂત્ર હેઠળ દાવાની અરજી મૂળભૂત રીતે બિન-જાળવણીપાત્ર છે. કોર્ટે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે જ્યારે કલમ ૧૬૩એ પીડિતો માટે વળતર ઝડપી બનાવવા માટે કોઈ દોષ નથી જવાબદારી પ્રદાન કરે છે, તે વીમા કંપનીઓ માટે ડ્રાઇવરને તેમની પોતાની બેદરકારી માટે અથવા જ્યાં તેઓ માલિકનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે, ત્યાં અકસ્માતો માટે વળતર આપવાની સંપૂર્ણ જવાબદારી બનાવતી નથી.
આ ચુકાદો એના પર ભાર મૂકે છે કે અન્ય અજાણ્યા ગુનેગાર વાહનના ડ્રાઇવર, માલિક અથવા વીમાદાતા પક્ષકાર તરીકે જોડાયા ન હોય તો, વાહન ઉધાર લેનારના પ્રતિનિધિઓ આ ચોક્કસ જોગવાઈ હેઠળ ઉધાર લેનારના પોતાના વીમાદાતા પાસેથી નુકસાન ભરપાઈ માંગી શકતા નથી.
ન્યાયાધીશ નિશા એમ. ઠાકોરે નિંગામ્મા અને અનર વિરુદ્ધ યુનાઇટેડ ઇન્ડિયા ઇન્શ્યોરન્સ કંપની લિમિટેડ ૨૦૦૯ (૧૩) એસસીસી ૭૧૦ અને રામખિલાડી વિરુદ્ધ યુનાઇટેડ ઇન્ડિયા ઇન્શ્યોરન્સ કંપની ૨૦૨૦ (૨) એસસી ૫૫૦માં રાખવામાં આવેલા ગુણોત્તરનો ઉલ્લેખ કરતા નોંધ્યું હતું કે “… આવા કિસ્સામાં જ્યાં મૃતક પોતે વાહનના માલિકના પગરખામાં ઉતર્યાે હોય, તેમને કાયદાની કલમ ૧૬૩એ હેઠળ વળતર મેળવવા માટે હકદાર ગણવામાં આવ્યા નથી.”SS1MS
