ગરમીની લહેર વધતા ગરમી સંબંધિત બીમારીઓમાં વધારો: ડોક્ટરોની ચેતવણી

ખાસ કરીને બાળકો અને વૃદ્ધોમાં ભારે નબળાઈ, ઊલ્ટી, અત્યંત થાક અને ડિહાઇડ્રેશન જેવા લક્ષણો 

12 માર્ચ 2026, વડોદરા: તાપમાન સતત વધી રહ્યું છે અને ગરમીની લહેર વધુ તીવ્ર બની રહી છે ત્યારે ભાઇલાલ અમીન જનરલ હોસ્પિટલના ડોક્ટરો જણાવી રહ્યા છે કે અતિશય ગરમીના સંપર્કને કારણે થતી તબિયતની સમસ્યાઓ સાથે હોસ્પિટલમાં આવતા દર્દીઓની સંખ્યા વધી રહી છે. તબીબી નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે આગામી અઠવાડિયામાં આવા કેસોમાં વધુ વધારો થવાની શક્યતા છે.

હોસ્પિટલમાં આવતાં દર્દીઓમાં સામાન્ય રીતે ભારે નબળાઈ, સતત ઊલ્ટી, અત્યંત થાક અને ડિહાઇડ્રેશન જેવી ફરિયાદો જોવા મળે છે. પરંતુ ડોક્ટરો જણાવે છે કે આવા કેસોમાં એક મોટી મુશ્કેલી એ છે કે ઘણા દર્દીઓને શરૂઆતમાં સમજાતું નથી કે તેમની તબિયત ખરાબ થવાનું મુખ્ય કારણ ખરેખર ગરમી છે.

નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ અતિ નાની ઉંમરના બાળકો અને વૃદ્ધ લોકો ગરમી સંબંધિત બીમારીઓ માટે સૌથી વધુ સંવેદનશીલ હોય છે. ખાસ કરીને વૃદ્ધ લોકો માટે જોખમ વધારે હોય છે, કારણ કે તેઓ ઘણીવાર અંદર હોવા છતાં પણ તેમને ખબર પડતી નથી કે તેઓ વધારે ગરમીના સંપર્કમાં છે.

ડૉ. અતુલ જાની, કન્સલ્ટન્ટ જનરલ ફિઝિશિયન, ભાઇલાલ અમીન જનરલ હોસ્પિટલ, કહે છે: “અમારી પાસે આવતા દર્દીઓમાં મોટા ભાગે ગરમીના કારણે થતી તકલીફો જોવા મળે છે. સમસ્યા એ છે કે ઘણા દર્દીઓને સમજાતું નથી કે તેમની હાલત માટે ગરમી જવાબદાર છે. અમે ખાસ કરીને બાળકો અને વૃદ્ધોમાં ભારે નબળાઈ, ઊલ્ટી, અત્યંત થાક અને ડિહાઇડ્રેશન જેવા લક્ષણો જોઈ રહ્યા છીએ.

વૃદ્ધોમાં ઘણીવાર પૂરતું પરસેવો આવતો નથી, જેના કારણે શરીરમાંથી ગરમી બહાર નીકળી શકતી નથી. પરિણામે શરીરમાં ગરમી જમા થઈ જાય છે અને તે હાયપરપાયરેકસિયા અથવા હીટ સ્ટ્રોક જેવી ગંભીર પરિસ્થિતિ તરફ દોરી શકે છે. ઘણા વૃદ્ધ દર્દીઓને અંદર હોવા છતાં પણ તેઓ જોખમી ગરમીના વાતાવરણમાં છે તેની સમજ પડતી નથી.

પરસેવો યોગ્ય રીતે ન આવવાને કારણે શરીરમાં ગરમી જમા થઈ રહે છે અને તે ગંભીર તબિયતની સમસ્યાઓનું કારણ બની શકે છે. કેટલાક દર્દીઓને બહાર જતા કે થોડું ચાલતા પણ ભારે થાક અનુભવાય છે અને તેઓ માટે ચાલવું પણ મુશ્કેલ બની જાય છે. ડોક્ટરોએ આવા કેસો પણ નોંધ્યા છે જેમાં દર્દીઓને ભારે ઊલ્ટી અને અચાનક બ્લડ પ્રેશર ઘટી જવાની સમસ્યા થાય છે. કેટલાક દર્દીઓ ગરમ વાતાવરણમાં ચાલતા કે બહાર હોવા દરમિયાન બેહોશ થઈ જતા હોવાની માહિતી સાથે હોસ્પિટલ પહોંચે છે, જોકે તેમને ઘટના સ્પષ્ટ રીતે યાદ નથી હોતી.”

આગામી અઠવાડિયામાં ગરમીની લહેર વધુ તીવ્ર બનવાની શક્યતા હોવાથી ડોક્ટરો લોકોને આગોતરા સાવચેતીઓ રાખવાની સલાહ આપી રહ્યા છે. દિવસભર પૂરતું પાણી પીવું અત્યંત જરૂરી છે, ભલે વ્યક્તિ ઘર અંદર જ કેમ ન હોય.

ગરમીના સમયમાં શરીરમાંથી પરસેવાના માધ્યમથી ઘણું પાણી બહાર નીકળી જાય છે, તેથી દિવસભર નિયમિત અંતરે પાણી પીવું જરૂરી છે, ભલે તરસ ન લાગી હોય. આ શરીરમાં પ્રવાહીનું સંતુલન જાળવવામાં મદદ કરે છે અને ડિહાઇડ્રેશનથી બચાવે છે.

તે ઉપરાંત કપડાંની પસંદગી પણ ગરમીથી બચવા માટે મહત્વપૂર્ણ છે. ઢીલા અને હવા પસાર થવા દે તેવા કપડાં પહેરવાથી શરીરમાં હવાની અવરજવર સારી રીતે થાય છે અને શરીરનું તાપમાન નિયંત્રિત રહેવામાં મદદ મળે છે. ખાસ કરીને કપાસના કપડાં ગરમીના સમયમાં વધુ અનુકૂળ હોય છે, કારણ કે તે હળવા હોય છે, પરસેવો સારી રીતે શોષી લે છે અને શરીરને ઠંડું રાખવામાં મદદ કરે છે.

ડોક્ટરોનો ભાર છે કે ખાસ કરીને બાળકો અને વૃદ્ધોમાં ગંભીર ગરમી સંબંધિત સમસ્યાઓ ટાળવા માટે જાગૃતિ અને સમયસરની સાવચેતીઓ અત્યંત જરૂરી છે.