આ દેશો અમેરિકા અને ઈરાની અધિકારીઓ વચ્ચે વાતચીત કરાવવા માટે પ્રયત્નશીલ 

અમેરિકાએ ઈરાનને મોકલ્યો ૧૫ મુદ્દાનો ‘શાંતિ પ્રસ્તાવ’:-પરમાણુ કાર્યક્રમ બંધ કરવા અને યુદ્ધ વિરામની શરત મુકી

પાકિસ્તાન, તુર્કી અને ઈજીપ્ત પણ અમેરિકા અને ઈરાની અધિકારીઓ વચ્ચે વાતચીત કરાવવા માટે પ્રયત્નશીલ 

વોશિંગ્ટન, ૨૫ માર્ચ : અમેરિકાએ ઈરાન સાથેના યુદ્ધનો અંત લાવવા અને તેના પરમાણુ કાર્યક્રમને નાબૂદ કરવા માટે એક વ્યાપક ૧૫ મુદ્દાની યોજના મોકલી હોવાના અહેવાલ છે. આ દરમિયાન પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે દાવો કર્યો છે કે તેહરાન (ઈરાન) હવે “સમજૂતી કરવા ઈચ્છે છે.”

‘ધ વોલ સ્ટ્રીટ જર્નલ’ના અહેવાલ મુજબ, મધ્યસ્થીઓ દ્વારા મોકલવામાં આવેલા આ પ્રસ્તાવમાં દુશ્મનાવટ રોકવા, ઈરાનની પરમાણુ મહત્વાકાંક્ષાઓ પર અંકુશ લાવવા અને પ્રાદેશિક સ્થિતિને ફરીથી આકાર આપવા માટેનું માળખું તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે.

પ્રસ્તાવની મુખ્ય શરતો:

• પરમાણુ પ્લાન્ટનો નાશ: ઈરાને તેના ત્રણ મુખ્ય પરમાણુ મથકો (નતાન્ઝ, ઈસ્ફાહાન અને ફોર્ડો) બંધ કરી તેને નષ્ટ કરવા પડશે.

• યુરેનિયમ સંવર્ધન પર પ્રતિબંધ: ઈરાને પોતાની ધરતી પર ન્યુક્લિયર મટિરિયલનું સંવર્ધન બંધ કરવું પડશે અને તમામ સંવર્ધિત સામગ્રી આંતરરાષ્ટ્રીય પરમાણુ ઉર્જા એજન્સી (IAEA) ને સોંપવી પડશે.

• મિસાઈલ પ્રોગ્રામ: બેલેસ્ટિક મિસાઈલ પ્રોગ્રામ સ્થગિત કરવો અને ભવિષ્યમાં તેની રેન્જ અને સંખ્યા પર મર્યાદા સ્વીકારવી.

• હોર્મુઝની સામુદ્રધુની: આ મહત્વપૂર્ણ જળમાર્ગને દરિયાઈ અવરજવર માટે સંપૂર્ણ રીતે ખુલ્લો રાખવાની ખાતરી આપવી.

• પ્રોક્સી ગ્રુપ્સ: અન્ય સંગઠનોને હથિયાર અને ભંડોળ પૂરું પાડવાનું બંધ કરવું.

બદલામાં અમેરિકા શું આપશે?

જો ઈરાન આ શરતો સ્વીકારે, તો અમેરિકા તેના પરના તમામ પરમાણુ સંબંધિત પ્રતિબંધો હટાવી લેશે. આ ઉપરાંત, વીજળી ઉત્પાદન માટે બુશેહર ખાતે નાગરિક પરમાણુ કાર્યક્રમ વિકસાવવામાં અમેરિકા ટેકો આપશે, જેનું સતત મોનિટરિંગ કરવામાં આવશે.

રિપોર્ટ અનુસાર, આ રાજદ્વારી પ્રયાસોમાં પાકિસ્તાન મુખ્ય કડી તરીકે ઉભરી આવ્યું છે. આ ઉપરાંત તુર્કી અને ઈજીપ્ત પણ અમેરિકા અને ઈરાની અધિકારીઓ વચ્ચે વાતચીત કરાવવા માટે પ્રયત્નશીલ છે.

ઓવલ ઓફિસમાં પત્રકારો સાથે વાત કરતા ટ્રમ્પે હકારાત્મક સૂર વ્યક્ત કર્યો હતો. તેમણે કહ્યું, “તેઓ (ઈરાન) સોદો કરવા માંગે છે. તેઓ ક્યારેય પરમાણુ હથિયાર નહીં બનાવે તે બાબતે સહમત થયા છે. અમે યોગ્ય નેતાઓ સાથે વાત કરી રહ્યા છીએ અને તેઓ સમજૂતી કરવા માટે ખૂબ જ આતુર છે.”

જોકે, એક તરફ રાજદ્વારી પ્રયાસો ચાલી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ ઈરાન દ્વારા ઈઝરાયેલ, કુવૈત, બહેરીન અને સાઉદી અરેબિયા પર હુમલાઓ ચાલુ હોવાના અહેવાલો પણ સામે આવ્યા છે. યુદ્ધ હવે તેના ચોથા સપ્તાહમાં છે ત્યારે આ પ્રસ્તાવ નિર્ણાયક સાબિત થઈ શકે છે.