‘ભારત અમારો મિત્ર, હોર્મુઝના દરવાજા તેના માટે ખુલ્લા રહેશે’: ઈરાન

મિડલ ઈસ્ટ કટોકટી વચ્ચે ઈરાનનો મોટો નિર્ણય: ‘દુશ્મનો માટે રસ્તો બંધ, મિત્રો માટે સુરક્ષિત માર્ગ’

નવી દિલ્હી/તેહરાન: મધ્ય-પૂર્વમાં ચાલી રહેલા યુદ્ધ અને વધતા તણાવ વચ્ચે ઈરાને એક મહત્વપૂર્ણ અને ભારત માટે રાહત આપનારી જાહેરાત કરી છે. ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાઘચીએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે વ્યુહાત્મક રીતે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ગણાતી ‘હોર્મુઝની સામુદ્રધુની’ (Strait of Hormuz) ભારત સહિતના મિત્ર દેશો માટે ખુલ્લી રહેશે.

ઈરાની વિદેશ મંત્રીએ સરકારી ટેલિવિઝન પર સંબોધન કરતા જણાવ્યું હતું કે, “અમારા દ્રષ્ટિકોણથી હોર્મુઝ સ્તંભ સંપૂર્ણપણે બંધ નથી, તે ફક્ત અમારા દુશ્મનો અને તેમના સાથીઓ માટે બંધ છે. જે દેશો ઈરાન વિરુદ્ધ આક્રમક પ્રવૃત્તિઓમાં સામેલ છે, તેમના જહાજોને પસાર થવા દેવાનું કોઈ કારણ નથી. પરંતુ ભારત, ચીન, રશિયા, ઈરાક અને પાકિસ્તાન જેવા મિત્ર રાષ્ટ્રોના જહાજોને ઈરાની સશસ્ત્ર દળો દ્વારા સુરક્ષિત માર્ગ (Safe Passage) પૂરો પાડવામાં આવશે.”

ભારત માટે કેમ મહત્વનું છે આ એલાન?

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ એ વિશ્વનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગ છે, જ્યાંથી વિશ્વના કુલ તેલ પુરવઠાનો ૨૦ ટકા હિસ્સો પસાર થાય છે. ભારત પોતાની ઉર્જા જરૂરિયાતો માટે આ માર્ગ પર નિર્ભર છે. મુંબઈ સ્થિત ઈરાની કોન્શ્યુલેટ જનરલે પણ સોશિયલ મીડિયા પર પુષ્ટિ કરી છે કે ભારત સાથેના મજબૂત સંબંધોને જોતા ભારતીય જહાજોને કોઈ અવરોધ વિના પસાર થવા દેવામાં આવશે.

સંયુક્ત રાષ્ટ્રની અપીલની અસર

યુએન સેક્રેટરી-જનરલ એન્ટોનિયો ગુટેરેસે તાજેતરમાં ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થવાથી વિશ્વમાં તેલ, ગેસ અને ખાતરની સપ્લાય ચેઈન ખોરવાઈ જશે, જેની સીધી અસર ખેતી અને સામાન્ય નાગરિકો પર પડશે. આ વૈશ્વિક દબાણ અને મિત્ર રાષ્ટ્રો સાથેના સંબંધો જાળવી રાખવા ઈરાને આ નિર્ણય લીધો હોવાનું મનાય છે.

ઈરાનની શરતો:

જોકે, ઈરાને બિન-પ્રતિકૂળ દેશો માટે કેટલીક શરતો પણ રાખી છે:

• જહાજોએ ઈરાન વિરુદ્ધ કોઈ પણ પ્રકારની આક્રમક પ્રવૃત્તિમાં સામેલ ન હોવું જોઈએ.

• પસાર થતા પહેલા ઈરાની સક્ષમ અધિકારીઓ સાથે સંકલન (Coordination) સાધવું ફરજિયાત રહેશે.

• સુરક્ષાના તમામ નિયમોનું ચુસ્તપણે પાલન કરવાનું રહેશે.

આ જાહેરાતથી આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલના ભાવમાં આવનારા સંભવિત ઉછાળા પર બ્રેક લાગી શકે છે અને ભારત જેવા દેશોને મોટી આર્થિક રાહત મળી શકે છે.