દુનિયા પર ‘ડિજિટલ બ્લેકઆઉટ’નું સંકટ આવી શકે છે? ઈરાન યુદ્ધના કારણે ઈન્ટરનેટ કનેક્ટિવિટી જોખમમાં

દુનિયાભરમાં ઈન્ટરનેટની ગતિ ધીમી પડી, પેમેન્ટ ફેલ્યોર અને ઓનલાઈન સેવાઓ ખોરવાતા આર્થિક અરાજકતાની આશંકા; એશિયા-યુરોપને જોડતા અન્ડરસી કેબલ્સ પર તોળાતું જોખમ

નવી દિલ્હી: મધ્ય પૂર્વમાં ઈઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચે ફાટી નીકળેલા યુદ્ધની અસરો હવે માત્ર જમીન કે આકાશ સુધી મર્યાદિત નથી રહી, પરંતુ તે સમુદ્રના પેટાળમાં રહેલી વિશ્વની ‘ડિજિટલ લાઈફલાઈન’ સુધી પહોંચી ગઈ છે.

હોર્મુઝની સામુદ્રધુની અને લાલ સમુદ્રના વિસ્તારમાં વધતા તણાવને પગલે વૈશ્વિક ઈન્ટરનેટ કનેક્ટિવિટી પર મોટું સંકટ તોળાઈ રહ્યું છે. નિષ્ણાતો ચેતવણી આપી રહ્યા છે કે જો દરિયાઈ કેબલ નેટવર્કને નુકસાન થશે, તો દુનિયાભરમાં ‘ડિજિટલ બ્લેકઆઉટ’ જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે.

સમુદ્રના પેટાળમાં રહેલું જોખમ

વિશ્વનો ૯૫% થી વધુ ઇન્ટરનેટ ડેટા ટ્રાફિક સમુદ્રના તળિયે પથરાયેલા ફાઈબર ઓપ્ટિક કેબલ્સ (Submarine Cables) દ્વારા પસાર થાય છે. એશિયાને યુરોપ અને આફ્રિકા સાથે જોડતા મુખ્ય કેબલ્સ ઈરાન અને તેની આસપાસના દરિયાઈ વિસ્તારોમાંથી પસાર થાય છે. યુદ્ધની સ્થિતિમાં આ કેબલ્સ જાણી જોઈને કાપવામાં આવે અથવા અકસ્માતે નુકસાન પામે, તો વૈશ્વિક સ્તરે ડેટા ટ્રાન્સફર ઠપ્પ થઈ શકે છે.

ઈરાનમાં કનેક્ટિવિટી માત્ર ૧% પર પહોંચી

તાજેતરના અહેવાલો મુજબ, ઈરાનમાં ઈન્ટરનેટ કનેક્ટિવિટી ઘટીને તેના સામાન્ય સ્તરના માત્ર ૧% પર પહોંચી ગઈ છે. આ આંકડો દર્શાવે છે કે ઈરાન અત્યારે લગભગ સંપૂર્ણ રીતે ડિજિટલ દુનિયાથી કપાઈ ગયું છે. આ પરિસ્થિતિએ વૈશ્વિક ડિજિટલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની નબળાઈને છતી કરી દીધી છે. જો આ જ સ્થિતિ લાંબો સમય ચાલે, તો તેની અસર પાડોશી દેશો અને વૈશ્વિક સર્વર્સ પર પણ જોવા મળશે.

ભારત સહિત એશિયાના દેશો પર અસર

ભારત જેવા દેશો, જ્યાં અર્થતંત્ર મોટાભાગે ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શન (UPI), આઈટી સેવાઓ અને ઓનલાઈન બિઝનેસ પર નિર્ભર છે, ત્યાં આ સંકટ ગંભીર આર્થિક અરાજકતા લાવી શકે છે:

• પેમેન્ટ ફેલ્યોર: આંતરરાષ્ટ્રીય બેંકિંગ વ્યવહારો અને સ્થાનિક ડિજિટલ પેમેન્ટ્સમાં વિલંબ અથવા નિષ્ફળતા.

• ધીમી ઇન્ટરનેટ ગતિ: ડેટાને લાંબા અને વૈકલ્પિક રૂટ પર ડાયવર્ટ કરવાને કારણે ઇન્ટરનેટની સ્પીડમાં ભારે ઘટાડો.

• ક્લાઉડ સેવાઓ: ગૂગલ, માઈક્રોસોફ્ટ અને એમેઝોન જેવી કંપનીઓના સર્વર્સ સાથેનું જોડાણ ખોરવાતા ઓફિસ વર્ક અને સરકારી સેવાઓ પર બ્રેક.