ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ધરખમ વધારાથી વિશ્વભરના દેશો ચિંતિત

પરેશાન ટ્રમ્પે અનેક દેશોને મોકલ્યો સિક્રેટ મેસેજ

(એજન્સી)વોશિંગ્ટન, હોર્મુઝમાં જારી નાકાબંધી વચ્ચે ગુરુવારે કાચા ક્રૂડ ઓઈલની કિંમતોએ છેલ્લા ચાર વર્ષનો રેકોર્ડ તોડ્‌યો છે અને ભાવ પ્રતિ બેરલ ૧૨૬ ડોલર સુધી પહોંચી ગયા છે. આ ઉછાળા પર ઈરાને પ્રતિક્રિયા આપતા જણાવ્યું છે કે, અમેરિકાની નાકાબંધીની તેની ક્રૂડ ઓઈલ ઉત્પાદન ક્ષમતા પર કોઈ અસર થઈ નથી, ઉલટાનું ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ વધી રહ્યા છે. ઈરાને એવી પણ ચેતવણી આપી છે કે, ક્રૂડ ઓઈલની કિંમતો ૧૪૦ ડોલર પ્રતિ બેરલ સુધી જઈ શકે છે.

ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં દિવસ ને દિવસે વધારો થતાં અમેરિકાના રાષ્ટ્રપ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પેરશાન થઈ ગયા છે અને તેમણે અનેક દેશોને એક સિક્રેટ મેસેજ મોકલ્યો છે. આમાં હોર્મુઝમાં જહાજોની અવરજવર ફરી શરૂ કરવા માટે એક આંતરરાષ્ટ્રીય ગઠબંધન બનાવવાની અપીલ કરવામાં આવી છે. અમેરિકી વિદેશ મંત્રાલયે આ સંદેશ એક સીક્રેટ ડિપ્લોમેટિક કેબલ દ્વારા મોકલ્યો છે, જેની જાણકારી ન્યૂઝ એજન્સી રોયટર્સ દ્વારા આપવામાં આવી છે.

અમેરિકા-ઈઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચે ૨૮ ફેબ્રુઆરીએ શરૂ થયેલા યુદ્ધના બે મહિના પછી પણ દુનિયાનો મહત્વનો હોર્મુઝ જળમાર્ગ બંધ છે. આના કારણે વિશ્વના ૨૦% ક્રૂડ ઓઈલ અને ગેસના પુરવઠા પર અસર પડી છે, જેનાથી વૈશ્વિક ઉર્જા કિંમતો વધી છે અને આર્થિક મંદીના જોખમો ઉભા થયા છે. અમેરિકા હોર્મુઝમાં નાકાબંધી દ્વારા ક્રૂડ ઓઈલ નિકાસ અટકાવીને ઈરાનને દબાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.

એક્સિયોસના અહેવાલ મુજબ, ગુરુવારે અમેરિકી રાષ્ટ્રપ્રમુખ ઈરાન પર નવા સૈન્ય હુમલાની યોજના અંગે જાહેરાત કરવાના છે જેથી ઈરાનને વાતચીતના ટેબલ પર લાવી શકાય. આ સમાચાર બાદ બેન્ચમાર્ક બ્રન્ટ ક્રૂડની કિંમતોમાં ભારે ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. ઈરાને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જ્યાં સુધી તેના પર જોખમ રહેશે, ત્યાં સુધી તે હોર્મુઝમાંથી પસાર થતા જહાજોને રોકતું રહેશે.

આ દરમિયાન ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર એક પોસ્ટ દ્વારા જણાવ્યું છે કે, તેઓ ઈરાનને પરમાણુ હથિયાર નહીં રાખવા દે. તેમણે પોસ્ટમાં લખ્યું કે, ‘તેમને નોન-ન્યૂક્લિયર સમજૂતી કરતા આવડતું નથી. તેમણે જલ્દી સમજદાર બનવું જોઈએ.’ આ પોસ્ટમાં તેમની એક તસવીર પણ હતી જેમાં તેઓ મશીનગન પકડીને ઉભેલા જોવા મળ્યા હતા, તેની સાથે લખ્યું હતું કે, ‘હું હવે મિસ્ટર નાઈસ રહ્યો નથી.’

અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ફરી એકવાર પોતાની આગવી શૈલીમાં કંઈક એવું કર્યું છે જેનાથી રાજદ્વારી અને વૈશ્વિક સ્તરે મોટો વિવાદ સર્જાઈ શકે છે. ટ્રમ્પે પશ્ચિમ એશિયાના સૌથી વ્યૂહાત્મક ગણાતા ‘સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ’નું નામ બદલીને ‘સ્ટ્રેટ ઓફ ટ્રમ્પ’ કરી દીધું હોવાનું ચર્ચાઈ રહ્યું છે. વાસ્તવમાં, ટ્રમ્પે તેમના પ્લેટફોર્મ ‘ટ્રુથ સોશિયલ’ પર એક યુઝરની પોસ્ટ રી-પોસ્ટ કરી હતી, જેમાં હોર્મુઝની તસવીરને ‘સ્ટ્રેટ ઓફ ટ્રમ્પ’ તરીકે દર્શાવવામાં આવી હતી. જોકે, વિવાદ વકરતા હવે તે મૂળ પોસ્ટ જોવા મળી રહી નથી.

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ એ ઈરાન અને ઓમાનની ખાડી વચ્ચે આવેલો વિશ્વનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગ છે. વિશ્વના કુલ કાચા તેલ અને કુદરતી ગેસનો અંદાજે ૨૦ થી ૩૦ ટકા હિસ્સો આ સાંકડા માર્ગ દ્વારા પરિવહન થાય છે. વર્તમાન પશ્ચિમ એશિયા સંકટ અને ઇઝરાયેલ-ઇરાન સંઘર્ષના કારણે આ વિસ્તાર રણમેદાન બની ગયો છે. અગાઉ ઇરાને આ માર્ગ બંધ કરવાની ધમકી આપી હતી,

પરંતુ હવે અમેરિકાએ આ વિસ્તારમાં નાકાબંધી કરી દેતા સ્થિતિ વધુ ગંભીર બની છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ભલે યુદ્ધવિરામની વાતો ચાલતી હોય, પણ ટ્રમ્પ સરકારે હોર્મુઝ પર પોતાની પકડ ઢીલી કરી નથી. ઈરાને સમજૂતી માટે આ દરિયાઈ માર્ગ ખોલવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો, જેને ટ્રમ્પે સ્પષ્ટપણે ફગાવી દીધો છે.