પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવવધારાથી તેલ કંપનીઓને ૫૨,૭૦૦ કરોડની રાહત મળશે: SBI રિસર્ચ રિપોર્ટ
File Photo
નવી દિલ્હી, તાજેતરમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં પ્રતિ લિટર ₹૩ના કરાયેલા વધારાથી ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs)ના સતત વધી રહેલા નુકસાનમાં ઘટાડો થશે અને તેમની સંયુક્ત ખોટ (under-recoveries) માં ₹૫૨,૭૦૦ કરોડ સુધીની મોટી રાહત મળશે. શનિવારે જાહેર થયેલા એક અહેવાલમાં આ માહિતી આપવામાં આવી છે.
SBI રિસર્ચના આ અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે, આ આર્થિક રાહત નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૭માં ઓઇલ કંપનીઓના અપેક્ષિત કુલ નુકસાનના આશરે ૧૫ ટકા જેટલી છે. વૈશ્વિક બજારમાં બ્રિન્ટ ક્રૂડના ભાવ વધવા છતાં સ્થાનિક સ્તરે રિટેલ કિંમતો લાંબા સમય સુધી ન બદલાવાને કારણે કંપનીઓનું નુકસાન ખૂબ વધી ગયું હતું. સરકારના અંદાજ મુજબ તેલ કંપનીઓને દરરોજ આશરે ₹૧,૦૦૦ કરોડ અને વાર્ષિક આશરે ₹૩.૬ લાખ કરોડનું નુકસાન થઈ રહ્યું હતું.
અહેવાલ અનુસાર, ઇંધણના ભાવમાં થયેલા આ વધારાથી વાર્ષિક તેલ વપરાશ ઘટવાની શક્યતા ઓછી છે, કારણ કે ભૂતકાળના ટ્રેન્ડ દર્શાવે છે કે ભાવવધારા પછી શરૂઆતમાં વપરાશ થોડો ઘટે છે પરંતુ વર્ષ દરમિયાન તે ફરી સામાન્ય થઈ જાય છે.
મોંઘવારી પર અસર અને રૂપિયો નબળો પડવાનું જોખમ:
-
મોંઘવારીમાં વધારો: રિપોર્ટમાં નોંધવામાં આવ્યું છે કે, “આ ભાવવધારાની સીધી અસર મે-જૂન ૨૦૨૬માં ગ્રાહક મૂલ્ય સૂચકાંક (CPI) આધારિત મોંઘવારી દર પર જોવા મળશે, જેમાં ૧૫ થી ૨૦ બેસિસ પોઈન્ટ્સ (bps) નો વધારો થઈ શકે છે. આથી, અમે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૭ માટે મોંઘવારી દરનો અંદાજ સુધારીને ૪.૭ ટકા કર્યો છે. જો કે, આ વધારાની દેશની નાણાકીય (રાજકોષીય) સ્થિતિ પર કોઈ સીધી અસર નહીં પડે.”
-
એક્સાઇઝ ડ્યુટીમાં કાપ: સરકારે અગાઉ ઓઇલ કંપનીઓને મદદ કરવા માટે વર્ષ દરમિયાન ડીઝલ અને પેટ્રોલ પરની એક્સાઇઝ ડ્યુટીમાં ₹૧૦નો ઘટાડો કર્યો હતો, જેનાથી કેન્દ્ર સરકારને અંદાજે ₹૧.૧ લાખ કરોડની રેવન્યુ (મહેસૂલ) નું નુકસાન થયું હતું.
-
રૂપિયાનું મૂલ્ય ઘટવાનું જોખમ: અહેવાલમાં ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે જો ડૉલર સામે રૂપિયો વધુ નબળો પડશે તો આ ભાવવધારાથી મળેલો લાભ ધોવાઈ શકે છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૭ના સરેરાશ અંદાજ ₹૯૪ પ્રતિ ડૉલરથી જો રૂપિયો વધુ ₹૨ જેટલો તૂટશે, તો સ્થાનિક ઇંધણના ભાવવધારાથી થયેલો તમામ નાણાકીય ફાયદો બરાબર થઈ જશે (નુકસાન શૂન્ય થઈ જશે).
રિપોર્ટમાં સ્પષ્ટ કરાયું છે કે રૂપિયો ઓલરેડી તેના અવમૂલ્યનની નાજુક સપાટી પર પહોંચી ગયો છે, તેથી કરન્સી વધુ નબળી પડવી ચિંતાજનક સાબિત થઈ શકે છે.
