સિનેમામાં AIના ઉપયોગ પર સ્ટીવન સ્પીલબર્ગ નારાજ: કહ્યું- ‘કમ્પ્યુટર ક્યારેય માણસની જગ્યા ન લઈ શકે’

હોલીવુડના દિગ્ગજ ફિલ્મમેકર સ્ટીવન સ્પીલબર્ગે ક્યારેય એવું નથી ઈચ્છતા કે AI તેમને અથવા તેમની ટીમના કોઈપણ સભ્યને એ શીખવે કે ફિલ્મ કેવી રીતે બનાવવી.

લોસ એન્જલસ, ૨૮ મે: હોલીવુડના દિગ્ગજ ફિલ્મમેકર સ્ટીવન સ્પીલબર્ગે (Steven Spielberg) સિનેમા જગતમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ના વધતા જતા ઉપયોગ સામે પોતાનો અવાજ ઉઠાવ્યો છે. તેઓ સમજે છે કે AI તબીબી સમસ્યાઓના ઉકેલો શોધવા માટે ઉપયોગી સાબિત થઈ શકે છે, પરંતુ તેઓ બિલકુલ નથી ઈચ્છતા કે તે હોલીવુડની સર્જનાત્મક પ્રક્રિયા (Creative Process) પર કબજો જમાવે.

મિશેલ ઓબામા અને ક્રેગ રોબિન્સનના પોડકાસ્ટ “IMO” માં પોતાની હાજરી દરમિયાન સ્પીલબર્ગે AI વિશે ખુલીને વાત કરી હતી.

વેરાયટી ડોટ કોમના અહેવાલ મુજબ, સ્પીલબર્ગે જણાવ્યું હતું કે, “મને AI ત્યાં બિલકુલ પસંદ નથી જ્યાં તે કોઈ સ્થાન લઈ લે છે અથવા લેખકના ટેબલ પર એક ખાલી ખુરશી (લેખકની જગ્યા) પર આવી જાય છે.”

તેમણે આગળ ઉમેર્યું, “હું લેખકો કે કલાકારોની જગ્યાએ AI ને લાવવા માટે બિલકુલ તૈયાર નથી, કારણ કે હું કૃત્રિમ ચેતના (Sentience) માં માનતો નથી. હું માનું છું કે માનવીય આત્માનો કોઈ વિકલ્પ હોઈ શકે નહીં.

મને નથી લાગતું કે આત્મા કે ભાવના કોઈ એવો અલ્ગોરિધમ છે જેની શોધ કરી શકાય… એક કમ્પ્યુટર જે એવું વિચારે છે કે તે આપણા કરતાં વધુ સંવેદનશીલતા અનુભવી શકે છે, તે મારા ઉછેરની અને ભવિષ્યમાં ફિલ્મ નિર્માણ તથા દિગ્દર્શનના મારા વ્યવસાયની વિરુદ્ધ છે.”

🎥 “AI માત્ર એક ટૂલ તરીકે હોવું જોઈએ, આખરી નિર્ણય નહીં”
‘જૉઝ’ (Jaws) જેવી સુપરહિટ ફિલ્મોના ડાયરેક્ટરે જણાવ્યું હતું કે, તેઓ એવું ભવિષ્ય જોઈ રહ્યા છે જ્યાં AI લોકેશન સ્કાઉટિંગ (ફિલ્મના શૂટિંગ માટે જગ્યાઓ શોધવી) જેવા કાર્યો કરીને “આપણી ઘણી મહેનત બચાવી શકે છે”, પરંતુ તેઓ ક્યારેય એવું નથી ઈચ્છતા કે AI તેમને અથવા તેમની ટીમના કોઈપણ સભ્યને એ શીખવે કે ફિલ્મ કેવી રીતે બનાવવી.

તેમણે ઉમેર્યું, “મને એ ન કહો કે મારે આ પાત્ર માટે સંવાદો (Dialogues) કેવી રીતે લખવા. મને એ ન કહો કે કેમેરો ક્યાં રાખવો જોઈએ. અને પ્રોડક્શન ડિઝાઇનરના મોટા ટૂલ બોક્સમાં AI માત્ર એક નાનું સાધન ન હોય ત્યાં સુધી, મને એ પણ ન કહો કે સેટ કેવો દેખાવો જોઈએ.”

તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં પોતાની મર્યાદા નક્કી કરતા કહ્યું, “AI નો ઉપયોગ એક સાધન તરીકે કરો, પરંતુ કોઈ પણ સર્જનાત્મક બાબતમાં AI ના નિર્ણયને આખરી ન માનો. બસ, અહીં જ હું મારી મર્યાદા રેખા (Line) દોરું છું.”

🧑‍🤝‍🧑 લિયોનાર્ડો ડીકેપ્રિયોએ પણ આપ્યું સમર્થન
સ્પીલબર્ગ હોલીવુડની એવી એકમાત્ર હસ્તી નથી જેણે ફિલ્મોમાં AI ના ઉપયોગનો વિરોધ કર્યો હોય. આ પહેલા સુપરસ્ટાર લિયોનાર્ડો ડીકેપ્રિયોએ (Leonardo DiCaprio) પણ ગત ડિસેમ્બરમાં ‘ટાઇમ’ મેગેઝિનને આપેલા ઇન્ટરવ્યુમાં કહ્યું હતું કે AI માં માનવતા હોતી નથી, તેથી તે જે કંઈ પણ બનાવે છે તેને ‘સાચા અર્થમાં’ કલા ગણી શકાય નહીં.

ડીકેપ્રિયોએ કહ્યું હતું કે, “હું માનું છું કે જે કંઈ પણ વસ્તુને સાચા અર્થમાં કલા માનવામાં આવે, તે મનુષ્યમાંથી જ આવવી જોઈએ. નહીંતર – શું તમે એવા ગીતો (મેશઅપ્સ) નથી સાંભળ્યા જે ખરેખર અદભુત હોય છે અને તમે કહો છો કે, ‘ઓહ માય ગોડ, આ તો માઈકલ જેક્સન વીકેન્ડનું ગીત ગાઈ રહ્યો છે,’ અથવા ‘આ અલ્ ગ્રીનના સોલ-સોંગના અવાજમાં કરાયેલું અદભુત મેશઅપ છે.’

તમને તે સાંભળીને સારું લાગે છે, પરંતુ તેને માત્ર ૧૫ મિનિટની લોકપ્રિયતા મળે છે અને પછી તે ઇન્ટરનેટના અન્ય કચરાની જેમ ગાયબ થઈ જાય છે. તેની પાછળ કોઈ મજબૂત આધાર કે માનવતા હોતી નથી, ભલે તે ગમે તેટલું અદભુત કેમ ન હોય.”