અમેરિકામાં જન્મેલા બાળકોની નાગરિકતા રહેશે સુરક્ષિત: US સુપ્રીમ કોર્ટે ટ્રમ્પનો આદેશ ફગાવ્યો
યુએસ સુપ્રીમ કોર્ટે જન્મજાત નાગરિકતાનો અધિકાર જાળવી રાખ્યો. -H1B વિઝા ધારક ભારતીયોના બાળકોના અધિકારો સુરક્ષિત થયા.
પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના વિવાદાસ્પદ આદેશને મોટો ઝટકો લાગ્યો.-બંધારણના ૧૪મા સુધારા હેઠળ તમામને નાગરિકતાની ખાતરી મળી.
ભારતીય-અમેરિકન સમુદાય અને નેતાઓએ આ ચુકાદાને આવકાર્યો.-
અમેરિકાની સુપ્રીમ કોર્ટે યુએસમાં જન્મેલા તમામ બાળકો માટે નાગરિકતા જાળવી રાખવાનો ચુકાદો આપ્યો છે, જે ઇમિગ્રેશનના ચક્રવ્યૂહમાં ફસાયેલા H1B વર્ક વિઝા પર રહેલા આશરે ૩,૦૦,૦૦૦ ભારતીયોના બાળકોના અધિકારોનું રક્ષણ કરે છે.
આ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ માટે એક મોટો ઝટકો છે, જેઓ કામચલાઉ વિઝા પર કાયદેસર રીતે યુએસમાં રહેતા લોકોના બાળકોને નાગરિકતાના અધિકારોથી વંચિત રાખવા માંગતા હતા.
મોટાભાગના ન્યાયાધીશો દ્વારા આપવામાં આવેલો આ નિર્ણય H1B વિઝા પર રહેલા ભારતીયોને મોટી રાહત આપશે, જેમને નાગરિકતા માટે દાયકાઓ સુધી રાહ જોવી પડી શકે છે. આ ઉપરાંત વિદ્યાર્થીઓ અને મુલાકાતીઓ જેવા કામચલાઉ વિઝા પર આવેલા અન્ય લોકોને પણ રાહત મળશે, જેમની યુએસમાં જન્મેલી સંતાનોને હવે આપમેળે નાગરિકતા અને અહીં રહેવાનો આજીવન અધિકાર મળશે.
સમુદાય દ્વારા રાજકીય સંડોવણીને પ્રોત્સાહન આપતી સંસ્થા ‘ઇન્ડિયન અમેરિકન ઇમ્પેક્ટ’ના એક્ઝિક્યુટિવ ડાયરેક્ટર ચિંતન પટેલે જણાવ્યું હતું કે, “આજનો ચુકાદો અમેરિકામાં કોણ હકદાર છે તેની ઊંડી પુષ્ટિ કરે છે. ભારતીયો અને દક્ષિણ એશિયાના પ્રવાસી પરિવારો એવા લોકોમાં સામેલ છે જેમને ટ્રમ્પના એક્ઝિક્યુટિવ ઓર્ડરથી સીધું જોખમ હતું.”
H1B વિઝા પર રહેલા ભારતીયો માટે દાયકાઓ જૂના ગ્રીન કાર્ડ બેકલોગનો ઉલ્લેખ કરતા તેમણે કહ્યું કે તેમના “બાળકો ઘણીવાર તેમના માતાપિતાને કાયમી વસવાટનો સ્પષ્ટ માર્ગ મળે તે પહેલાં જ અહીં જન્મે છે.”
પટેલે લખ્યું, “આજે સુપ્રીમ કોર્ટે તે પરિવારો તરફ જોયું અને કહ્યું: ‘તમારા બાળકો અમેરિકન છે. તેઓ અહીંના જ છે’.”
ચીફ જસ્ટિસ જોન રોબર્ટ્સે બહુમતી અભિપ્રાયમાં લખ્યું છે કે, “અમે યુએસમાં જન્મેલા તમામને નાગરિકતા આપવા માટે બંધારણના ૧૪મા સુધારામાં આપેલું વચન પાળીએ છીએ.”
તેમણે કહ્યું, “નાગરિકતા, ત્યારે અને અત્યારે પણ, અધિકારો મેળવવાનો અધિકાર હતો — આપણા રાજકીય સમુદાયમાં મુક્તપણે ભાગ લેવાનો.”
ભારતીય અમેરિકન કોંગ્રેસ સભ્ય પ્રમિલા જયપાલે સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદાને આવકાર્યો અને X પર લખ્યું, “હું એક પ્રવાસી છું. જ્યારે દેશના વચનો પાળવામાં આવે છે ત્યારે તેનો અર્થ શું થાય છે તે હું જાણું છું, અને જ્યારે તે તૂટે છે ત્યારે તેની શું કિંમત ચૂકવવી પડે છે તે પણ હું જાણું છું.”
તેમણે કહ્યું, “આપણા બંધારણમાં કોઈ ફૂદડી (અપવાદો) નથી. કોણ અહીં રહેવા લાયક છે તેના માટે તેમાં કોઈ અપવાદ નથી. જન્મજાત નાગરિકતા એ આ દેશનો કાયદો છે, અને આજે કોર્ટે તેની પુષ્ટિ કરી છે.”
ટ્રમ્પ બીજી વખત રાષ્ટ્રપતિ બન્યા પછીના તેમના પ્રથમ પગલાંઓમાં, તેમણે કામચલાઉ વિઝા પર યુએસમાં રહેતા લોકો અથવા ગેરકાયદેસર પ્રવાસીઓના બાળકોની નાગરિકતા છીનવી લેવાનો આદેશ જારી કર્યો હતો, જે જન્મજાત નાગરિકતાની ખાતરી આપતા એક સદી કરતાં પણ જૂના કાયદાઓને પલટાવવાનો પ્રયાસ હતો.
આ ચુકાદાને “આપણા દેશ માટે બહુ ખરાબ” ગણાવીને ટ્રમ્પે તેને પલટાવવા માટે કોંગ્રેસ (સંસદ) દ્વારા કાયદાકીય પગલાં લેવાની હાકલ કરી હતી.
તેમણે ટ્રુથ સોશિયલ પર લખ્યું, “અમે કાયદા દ્વારા કોંગ્રેસમાં આ સરળતાથી બદલી શકીએ છીએ,” અને “કોઈ લાંબા અને જટિલ બંધારણીય સુધારાની જરૂર નથી.”
બંધારણના ૧૪મા સુધારાના અર્થઘટનને જાળવી રાખતા સુપ્રીમ કોર્ટના સ્પષ્ટ ચુકાદા સામે નવો કાયદો કેવી રીતે ટકી શકશે તે સ્પષ્ટ નહોતું.
જન્મજાત નાગરિકતા સામેનું આ પગલું દેખીતી રીતે “બર્થ ટુરિઝમ” (જન્મ પ્રવાસન) ની સંગઠિત પ્રણાલીને નિશાન બનાવવા માટે હતું — જેમાં લોકો ટુરિસ્ટ વિઝા પર યુએસ આવે છે, અહીં બાળકને જન્મ આપવાની વ્યવસ્થા કરે છે અને બાળક માટે નાગરિકતાનો દાવો કરીને પાછા ફરે છે જેથી પરિવાર માટે ત્યાં પગપેસારો થઈ શકે. પરંતુ ટ્રમ્પે આ નિયમ H1B અને અન્ય સમાન વિઝા પર કાયદેસર રીતે કામ કરતા લોકો પર પણ લાગુ કરી દીધો હતો.
આ કેસ ૧૪મા સુધારાના અર્થઘટન પર આધારિત હતો, જે ૧૮૬૬માં પસાર કરવામાં આવ્યો હતો અને યુએસ સિવિલ વોર (ગૃહયુદ્ધ) પછી બે વર્ષ બાદ બહાલી આપવામાં આવી હતી, જે મુખ્યત્વે મુક્ત કરાયેલા ગુલામોના બાળકો અને તેમની સંતતિઓને સંપૂર્ણ નાગરિકતાનો અધિકાર મળે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે હતો.
આ સુધારાની વ્યાપક અસર તમામને નાગરિકતા આપવાની હતી, જેમાં જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું કે, “યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં જન્મેલી અથવા ત્યાં નાગરિકતા મેળવેલી અને તેના અધિકારક્ષેત્રને આધીન તમામ વ્યક્તિઓ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સની અને તેઓ જે રાજ્યમાં રહે છે તેની નાગરિક છે.”
તેમણે તેમના અધિકારોની વધુ ખાતરી આપતા તેમાં કહેવાયું છે કે, “કોઈપણ રાજ્ય એવો કોઈ કાયદો બનાવશે નહીં અથવા અમલમાં મૂકશે નહીં જે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સના નાગરિકોના વિશેષાધિકારો અથવા મુક્તિઓને મર્યાદિત કરે.”
ટ્રમ્પ અને તેમના વકીલોએ દાવો કર્યો હતો કે “અધિકારક્ષેત્ર” વિશેના શબ્દો બિન-કાયમી રહેવાસીઓ અથવા ગેરકાયદેસર પ્રવાસીઓના બાળકોને બાકાત રાખે છે.
રોબર્ટ્સ અને અન્ય પાંચ ન્યાયાધીશોએ તેને ફગાવી દીધો હતો, જેમાંના બે ન્યાયાધીશો તેમની જેમ જ રૂઢિચુસ્ત (કન્ઝર્વેટિવ) હતા.
અન્ય એક રૂઢિચુસ્ત ન્યાયાધીશ બ્રેટ કેવનાગોએ અન્ય કાનૂની આધારો પર ટ્રમ્પના આદેશને ફગાવી દેવા માટે અલગથી સંમતિ આપી હતી.
ટ્રમ્પનો આદેશ અમલમાં આવ્યો ન હતો કારણ કે તે નીચલી અદાલતોના કેસોની ગૂંચવણમાં ફસાયેલો હતો.
