ભારતીય લોકશાહીના 75 વર્ષ પર આધારિત ઐતિહાસિક પુસ્તક અને બે પિયર-રીવ્યુડ સંશોધન સામયિકોનું વિમોચન કર્યું રાજ્યસભાના ઉપસભાપતિએ

નવી દિલ્હી, 13 જુલાઈ: રાજ્યસભાના માનનીય ઉપસભાપતિ શ્રી હરિવંશે નવી દિલ્હીમાં સ્થિત પોતાના સત્તાવાર નિવાસસ્થાને “75 Years of Indian Democracy: The Indian Election Story in Facts & Figures (1950–2025)” પુસ્તકનું વિમોચન કર્યું. આ પ્રસંગે તેમણે બે પિયર-રીવ્યુડ ત્રૈમાસિક સામયિકો — Indian Journal of Electoral Studies (IJES) અને Indian Journal of Socio-Economic Studies (IJSES) — ના પ્રથમ અંકોનું પણ લોકાર્પણ કર્યું.

ઇન્ડિયાસ્ટેટ પબ્લિકેશન્સ દ્વારા પ્રકાશિત આ પુસ્તક 1950થી 2025 સુધી ભારતની ચૂંટણીયાત્રાનો વ્યાપક દસ્તાવેજ રજૂ કરે છે અને પ્રજાસત્તાકના સંવિધાનિક, સંસ્થાકીય અને રાજકીય વિકાસને અનુસરે છે. આ પ્રકાશન ભારતની લોકશાહી યાત્રા અંગે ચૂંટણી આંકડાઓ અને તથ્યાધારી માહિતીના સૌથી વ્યાપક સંકલનોમાંનું એક છે. તેમાં 1950થી 2025 સુધી રાષ્ટ્રપતિ, ઉપ રાષ્ટ્રપતિ,

રાજ્યસભા, લોકસભા અને રાજ્ય વિધાનસભાઓની ચૂંટણીનો વર્ષવાર રેકોર્ડ આપવામાં આવ્યો છે. ડેટા સારાંશ કોષ્ટકો, સમયરેખાઓ, ચાર્ટ્સ અને કાર્યકાળ રેકોર્ડ્સના આધારે આ પુસ્તક ભારતીય લોકશાહીના વિકાસને સમજવા માટે તથ્યાત્મક અને નિષ્પક્ષ સંદર્ભ પૂરું પાડે છે. તેની સમકાલીન પ્રાસંગિકતા જાળવવા માટે તેમાં જાન્યુઆરીથી જૂન 2026 દરમિયાનના મુખ્ય ચૂંટણી અને રાજકીય વિકાસોને આવરી લેતું પરિશિષ્ટ પણ સમાવાયું છે, જેના કારણે આ પુસ્તક ભારતના ચૂંટણી ઇતિહાસ પર અદ્યતન અને સત્તાધિકૃત સંદર્ભ બને છે.

Indian Journal of Electoral Studies ચૂંટણી પ્રણાલીઓ, લોકશાહી સંસ્થાઓ, ચૂંટણી વહીવટ, રાજકીય ભાગીદારી, મતદાન વર્તન, ચૂંટણી સુધારાઓ અને તુલનાત્મક ચૂંટણી અભ્યાસ પર સંશોધન માટે શૈક્ષણિક મંચ પ્રદાન કરે છે. Indian Journal of Socio-Economic Studies ભારતની અર્થવ્યવસ્થા, સમાજ, શાસન, જાહેર નીતિ અને ટકાઉ વિકાસ પર પુરાવા આધારિત સંશોધનને પ્રોત્સાહિત કરે છે.

એક સાથે, આ પુસ્તક અને બે સામયિકો વિશ્વસનીય ડેટા અને ગહન સંશોધનને સાંસદો, નીતિનિર્માતાઓ, ચૂંટણી વહીવટકર્તાઓ, સંશોધકો, શિક્ષણવિદો, વિદ્યાર્થીઓ, પત્રકારો અને ભારતની લોકશાહી તથા વિકાસયાત્રામાં રસ ધરાવતા સૌ માટે વધુ સુલભ બનાવી માહિતીપૂર્ણ જાહેર ચર્ચાને મજબૂત બનાવવાનો પ્રયત્ન કરે છે.

આ પ્રસંગે પોતાના વિચારો વ્યક્ત કરતાં શ્રી હરિવંશે ગંભીર સંશોધન, દસ્તાવેજીકરણ અને પુરાવા આધારિત શૈક્ષણિક પ્રયાસોને પ્રોત્સાહિત કરતી પહેલોની પ્રશંસા કરી. તેમણે નોંધ્યું કે ભારતના લોકશાહી વિકાસનું વ્યાપક દસ્તાવેજીકરણ કરતી કૃતિઓ સંશોધકો, નીતિનિર્માતાઓ અને ભાવિ પેઢીઓ માટે મૂલ્યવાન સંદર્ભસામગ્રી છે. આ પ્રકાશન સાત દાયકાથી વધુ સમયના ચૂંટણી ડેટાને એક જ ખંડમાં એકત્રિત કરીને ભારતની લોકશાહી વારસાને સાચવે છે અને માહિતીપૂર્ણ સંશોધન તથા જાહેર સમજને પ્રોત્સાહિત કરે છે.

ઇન્ડિયાસ્ટેટ પબ્લિકેશન્સના ડિરેક્ટર અને પુસ્તક તથા બંને સામયિકોના સંપાદક ડૉ. આર. કે. ઠુકરાલે જણાવ્યું કે આ પહેલ પ્રામાણિક ચૂંટણી અને સામાજિક-આર્થિક ડેટા તથા સંશોધનને સંશોધન સમુદાય, નીતિનિર્માતાઓ, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ અને વ્યાપક જનતા માટે સરળતાથી ઉપલબ્ધ કરાવવાની ઇન્ડિયાસ્ટેટ પબ્લિકેશન્સની પ્રતિબદ્ધતાને પ્રતિબિંબિત કરે છે. તેમણે પ્રકાશનોનું વિમોચન કરવા અને ભારતની લોકશાહી તથા વિકાસને ઊંડાણથી સમજવામાં યોગદાન આપતી શૈક્ષણિક પહેલોને પ્રોત્સાહન આપવા બદલ શ્રી હરિવંશ નારાયણ સિંહનો આભાર વ્યક્ત કર્યો.