આ કારણસર UNSC માં અમેરિકા અને રશિયા-ચીન વચ્ચેનો ગજગ્રાહ વકર્યો
રશિયાએ સ્પષ્ટ કર્યું કે જ્યાં સુધી અમેરિકા ઈરાન સમિતિના મુદ્દાને એજન્ડામાંથી નહીં હટાવે ત્યાં સુધી તેઓ કાર્યસૂચિને અપનાવવાનો વિરોધ કરશે.
સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદ (UNSC) માં અમેરિકા અને રશિયા-ચીન વચ્ચેના ગજગ્રાહને કારણે પરિષદની કામગીરીમાં અવરોધ ઊભો થયો છે. માર્ચ મહિના માટે અમેરિકા પાસે અધ્યક્ષપદ હોવા છતાં, ઈરાન મુદ્દે સર્જાયેલા વિવાદને કારણે ‘પ્રોગ્રામ ઓફ વર્ક’ (કાર્યસૂચિ) ને મંજૂરી મળી શકી નથી.
વિવાદનું મુખ્ય કારણ વિવાદના કેન્દ્રમાં ઈરાન પર લાદવામાં આવેલા પ્રતિબંધોની સમિતિ (1737 કમિટી) ની કામગીરી પર અમેરિકા દ્વારા મંગળવારે બોલાવવામાં આવેલી બ્રીફિંગ છે. અમેરિકાએ પોતાના અધ્યક્ષપદનો ઉપયોગ કરીને આ વિષયને કાર્યસૂચિમાં સામેલ કર્યો હતો, જેનો રશિયા અને ચીને સખત વિરોધ કર્યો છે. US-Russia dispute over UNSC agenda illustrates its polarisation
રશિયાનું કહેવું છે કે બ્રિટન, ફ્રાન્સ અને જર્મની દ્વારા ઈરાન સામે ‘સ્નેપબેક’ (પ્રતિબંધો ફરીથી લાગુ કરવા) ની પ્રક્રિયા ગેરકાયદેસર છે અને તેના પર પરિષદમાં કોઈ સર્વસંમતિ નથી.
કાર્યસૂચિ અટકી, પરિષદ ‘સુષુપ્ત’ અવસ્થામાં સોમવારે અમેરિકાના ફર્સ્ટ લેડી મેલાનિયા ટ્રમ્પની અધ્યક્ષતામાં યોજાયેલા ભવ્ય સત્ર બાદ, છેલ્લા બે દિવસથી પરિષદની કામગીરી લગભગ અટકી પડી છે. નિયમ મુજબ કાર્યસૂચિ માટે તમામ સભ્યોની સર્વસંમતિ જરૂરી છે. રશિયા અને ચીનના વિરોધને પગલે અમેરિકાએ એક રાજદ્વારી વ્યૂહરચના હેઠળ ‘પ્લાન ઓફ વર્ક’ પ્રસિદ્ધ કર્યો છે, જેમાં મહિનાના 21 કામકાજના દિવસોમાંથી માત્ર 11 દિવસની બેઠકો દર્શાવી છે અને બાકીના 10 દિવસ ખાલી રાખ્યા છે.
યુએન સેક્રેટરી જનરલની ચિંતા આ મડાગાંઠ અંગે સેક્રેટરી જનરલ એન્ટોનિયો ગુટેરેસના પ્રવક્તા સ્ટીફન ડુજારિકે ચિંતા વ્યક્ત કરતા જણાવ્યું હતું કે, “સુરક્ષા પરિષદમાં એકતાનો અભાવ અનેક મુદ્દાઓ પર જોવા મળી રહ્યો છે, જે ચિંતાજનક છે. અમે સભ્યોને આગ્રહ કરીએ છીએ કે તેઓ શાંતિ અને સુરક્ષા જાળવવા માટે સમાન ભૂમિ (કોમન ગ્રાઉન્ડ) શોધે.”
રશિયાએ વિરોધ જાહેરમાં કર્યો રશિયાએ અસામાન્ય રીતે આ વિવાદને જાહેર કરતા પોતાની વેબસાઈટ પર એક નોંધ મૂકી છે. રશિયાએ સ્પષ્ટ કર્યું કે જ્યાં સુધી અમેરિકા ઈરાન સમિતિના મુદ્દાને એજન્ડામાંથી નહીં હટાવે ત્યાં સુધી તેઓ કાર્યસૂચિને અપનાવવાનો વિરોધ કરશે. અગાઉ 2023માં પણ અમેરિકાના અધ્યક્ષપદ દરમિયાન રશિયાએ આ જ રીતે અવરોધ ઉભો કર્યો હતો.
આગામી કાર્યક્રમો અડચણો છતાં, અમેરિકાએ ગુરુવારે “ઉર્જા, નિર્ણાયક ખનિજો અને સુરક્ષા” પર એક મહત્વપૂર્ણ બેઠક નિર્ધારિત કરી છે. આ ઉપરાંત, માર્ચ મહિનાના પ્લાનિંગમાં પેલેસ્ટાઈન, સીરિયા, મ્યાનમાર અને અફઘાનિસ્તાનની સ્થિતિ અંગેની ચર્ચાઓનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે.
