સોમનાથમાં કુંભાભિષેકઃ 1,100 લિટરની ક્ષમતાવાળો ખાસ ડિઝાઇન કરેલો આઠ ફૂટ ઊંચો કળશ
આ પાત્રનું વજન 760 કિલો છે અને જ્યારે તે પાણીથી ભરાશે ત્યારે તેનું વજન અંદાજે 1.86 મેટ્રિક ટન થશે. આ કળશ આઠ ફૂટ ઊંચો છે અને તેમાં 11 પવિત્ર તીર્થસ્થળોનું જળ હશે.
ગીર સોમનાથ, : વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સોમવારે પુનઃનિર્મિત સોમનાથ મંદિરમાં પોતાની પ્રકારના પ્રથમ ‘કુંભાભિષેક’ સમારોહની અધ્યક્ષતા કરશે. મંદિરની પ્રાણ પ્રતિષ્ઠાના 75 વર્ષ પૂર્ણ થવાના અવસરે યોજાઈ રહેલા ‘સોમનાથ અમૃત પર્વ-2026’ ના ભાગરૂપે, મંદિરના 90 મીટર ઊંચા શિખર પર 11 પવિત્ર તીર્થસ્થળોના જળથી અભિષેક કરવામાં આવશે.
8 થી 11 મે દરમિયાન યોજાઈ રહેલી આ ચાર દિવસીય ઉજવણી, આઝાદી પછી પ્રથમ જ્યોતિર્લિંગ મંદિરની પુનઃસ્થાપનાના 75 વર્ષની સ્મૃતિમાં છે. સનાતન વારસાના પુનરુત્થાનના પ્રતીક સમાન આ મંદિરનું પુનઃનિર્માણ ભારતના પ્રથમ નાયબ વડાપ્રધાન સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ દ્વારા લેવામાં આવેલા સંકલ્પ બાદ કરવામાં આવ્યું હતું.
આયોજકોના જણાવ્યા અનુસાર, પુનઃનિર્મિત સોમનાથ મંદિરના શિખર પર પ્રથમ વખત કુંભાભિષેક કરવામાં આવશે. સામાન્ય રીતે દક્ષિણ ભારતના મંદિરો સાથે જોડાયેલી આ વિધિ પરંપરાગત રીતે શુદ્ધિકરણ સમારોહના ભાગરૂપે દર 10 થી 12 વર્ષમાં એકવાર કરવામાં આવે છે.
આ વિધિ માટે 1,100 લિટરની ક્ષમતાવાળો ખાસ ડિઝાઇન કરેલો કળશ તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે આ પાત્રનું વજન 760 કિલો છે અને જ્યારે તે પાણીથી ભરાશે ત્યારે તેનું વજન અંદાજે 1.86 મેટ્રિક ટન થશે. આ કળશ આઠ ફૂટ ઊંચો છે અને તેમાં 11 પવિત્ર તીર્થસ્થળોનું જળ હશે.
મંદિરના પરિસરની બહાર રાખવામાં આવેલી 350 ટન ક્ષમતાની ‘ઓલ-ટેરેન’ ક્રેન દ્વારા કળશને મંદિરના શિખર સુધી ઊંચકવામાં આવશે. સત્તાવાળાઓએ જણાવ્યું હતું કે શિખરની 90 મીટરની ઊંચાઈ સુધી પહોંચવા માટે ક્રેનના બૂમને ખાસ લંબાવવામાં આવ્યો છે.
તૈયારીઓમાં સામેલ અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે આ સમગ્ર વ્યવસ્થા “ઝીરો લોડ પ્રિન્સિપલ” (શૂન્ય ભાર સિદ્ધાંત) હેઠળ ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે, જેથી સુનિશ્ચિત કરી શકાય કે મંદિરના માળખા પર કોઈ ભાર ન આવે અને આ હેરિટેજ સ્ટ્રક્ચર સમારોહ દરમિયાન સંપૂર્ણ સુરક્ષિત રહે. માર્ગ અને મકાન વિભાગે આ વિધિ માટેની માળખાગત તૈયારીઓ અને સ્થાપન કાર્ય પર દેખરેખ રાખી હતી.
કળશમાં રહેલું જળ રિમોટ-ઓપરેટેડ સેન્સર મિકેનિઝમ દ્વારા મંદિર પર છોડવામાં આવશે. વૈદિક મંત્રોચ્ચાર વચ્ચે ત્રણ મિનિટની અંદર આ અભિષેક પૂર્ણ થવાની અપેક્ષા છે. ધાર્મિક કાર્યક્રમના ભાગરૂપે, 51 બ્રાહ્મણો અતિરુદ્ર પાઠ અને વૈદિક મંત્રોચ્ચાર કરી રહ્યા છે, જ્યારે 1.25 લાખ આહુતિ સાથેના ત્રણ દિવસીય મહારુદ્ર યજ્ઞનું પણ આયોજન કરવામાં આવ્યું છે.
આ ઉજવણીમાં ભારતીય વાયુસેનાની સૂર્ય કિરણ એરોબેટિક ટીમ દ્વારા છ હોક (Hawk) Mk-132 એરક્રાફ્ટનો ઉપયોગ કરીને વિશેષ હવાઈ પ્રદર્શન પણ સામેલ છે.
