શું ચીન-અમેરિકા બંને દેશો જૂના ઝઘડાઓ ભૂલીને મિત્રતાનું નવું ઉદાહરણ પૂરું પાડી શકે?

ટ્રમ્પનું ચીનમાં ભવ્ય સ્વાગત -ચીન- અમેરિકા વચ્ચે ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રે થયેલા મહત્વપૂર્ણ કરારો -ચીનના રાષ્ટ્રપ્રમુખ શી જિનપિંગે લાલ જાજમ બિછાવીને ટ્રમ્પનું ઉષ્માભર્યું અભિવાદન કર્યું

ચીને અમેરિકાને ચેતવણી આપી છે કે તાઈવાન મુદ્દો “ચીન માટે રેડ લાઇન” છે જેને ઓળંગવી જોઈએ નહીં.

નવી દિલ્હી, વિશ્વની બે સૌથી મોટી મહાસત્તાઓ વચ્ચેના સંબંધોમાં એક નિર્ણાયક વળાંક આવ્યો છે. અમેરિકન પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ તેમના બે દિવસીય ઐતિહાસિક પ્રવાસે ચીન પહોંચ્યા છે, જ્યાં બેઇજિંગના પ્રતિષ્ઠિત ‘ગ્રેટ હોલ ઓફ ધ પીપલ’ ખાતે તેમનું સ્વાગત કરવામાં આવ્યું હતું.

ચીનના રાષ્ટ્રપ્રમુખ શી જિનપિંગે લાલ જાજમ બિછાવીને ટ્રમ્પનું ઉષ્માભર્યું અભિવાદન કર્યું, જે બંને દેશો વચ્ચે બદલાતા સમીકરણોનો સંકેત આપે છે. બંને નેતાઓ વચ્ચે અનેક મહત્ત્વના મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થઇ હતી અને ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રે કેટલાક મહત્વના કરારો થયા હોવાનું પણ જાણવા મળી રહયું છે.

SUPER BULLISH:

🇺🇸🇨🇳 Trump and Xi are considering a $1 trillion deal.

China invests $1,000,000,000,000 to build factories in America.
Leaders meet May 14-15.

100% tariffs threatened on Chinese oil buyers.
China dumped U.S. Treasuries.
China armed Iran.

Now: $1 trillion… pic.twitter.com/miTE6iZY0Z

— Merlijn The Trader (@MerlijnTrader) May 13, 2026

બેઈજિંગમાં ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ અને અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ વચ્ચે એક ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠક યોજાઈ હતી, જેમાં બંને નેતાઓએ પરસ્પરના દેશોને પ્રતિસ્પર્ધીના બદલે ભાગીદાર તરીકે ઓળખાવ્યા હતા. શી જિનપિંગે જણાવ્યું હતું કે બંને દેશોના સહિયારા હિતો તેમના મતભેદો કરતા ઘણા મોટા છે અને વિશ્વની સ્થિરતા માટે આ બંને મહાસત્તાઓનું સાથે મળીને કામ કરવું અનિવાર્ય છે.

આ બેઠક દરમિયાન ટ્રમ્પે પણ જિનપિંગના નેતૃત્વની પ્રશંસા કરતા આ મૈત્રીપૂર્ણ સંબંધોને વિશ્વ અને માનવતાના ભવિષ્ય માટે મહત્વના ગણાવ્યા હતા. જોકે, સાર્વજનિક રીતે નરમાશ જોવા મળી હોવા છતાં, બંધ બારણે વ્યાપાર, ઈરાન અને ચિપ ટેકનોલોજી જેવા ગંભીર મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થઈ હોવાની શક્યતા છે.મહત્ત્વની વાત એ છે કે, આ મુલાકાત અગાઉ માર્ચ મહિનામાં યોજાવાની હતી, પરંતુ ઈરાન યુદ્ધની સ્થિતિને કારણે તે મુલતવી રાખવામાં આવી હતી. વેપાર, ટેન્કોલોજી અને વૈશ્વિક સુરક્ષા જેવા જટિલ મુદ્દાઓ પર અટકેલી મડાગાંઠ ઉકેલવા અને દ્વિપક્ષીય સંબંધોમાં નવી ઊર્જા ફૂંકવા માટે આ મુલાકાત અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે.

શી જિનપિંગે વિશ્વની વર્તમાન સ્થિતિ અંગે વાત કરતા જણાવ્યું હતું કે દુનિયા આજે એક એવા સ્થાને પહોંચી છે જ્યાંથી ભવિષ્યની દિશા નક્કી થશે. તેમણે ‘થ્યુસીડાઇડ્‌સ ટ્રેપ’ નામના સિદ્ધાંતનો ઉલ્લેખ કરીને સમજાવ્યું હતું કે, ઇતિહાસમાં જ્યારે પણ કોઈ નવી શક્તિશાળી દેશ (જેમ કે ચીન) સ્થાપિત શક્તિ (જેમ કે અમેરિકા) ને ટક્કર આપે છે, ત્યારે બંને વચ્ચે યુદ્ધ થવાની શક્યતા વધી જાય છે.

પરંતુ જિનપિંગે આશા વ્યક્ત કરી હતી કે, શું આ બંને દેશો જૂના ઝઘડાઓ ભૂલીને મિત્રતાનું નવું ઉદાહરણ પૂરું પાડી શકે? તેમણે ખાસ ભાર મૂક્યો હતો કે ચીન અને અમેરિકા વચ્ચે જે બાબતોમાં સહમતિ છે અને જે પરસ્પર ફાયદા છે,ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ આ વખતે એકલા નથી, પરંતુ તેમની સાથે અમેરિકાની ટોચની કંપનીઓના સીઈઓ નું એક શક્તિશાળી પ્રતિનિધિમંડળ પણ ચીન આવ્યું છે.

આ જૂથમાં ટેસ્લાના ઇલોન મસ્ક, એનવીડિયાના જેન્સેન હુઆંગ અને એપલના ટિમ કુક જેવા દિગ્ગજો સામેલ છે. આ બેઠકમાં વ્યાપારની સાથે ટેન્કોલોજી રણનીતિ પર પણ મોટી ચર્ચા થવાની આશા છે. ચીન પોતાના એઆઈ વિકાસ માટે અત્યાધુનિક સેમીકન્ડક્ટર ચિપ મેળવવા માટે સોદાબાજી કરી રહ્યું છે.

ચીન તાઈવાનને પોતાનો એક અભિન્ન હિસ્સો માને છે. ચીનનું સ્પષ્ટ વલણ છે કે વિશ્વમાં માત્ર એક જ ચીન છે અને તાઈવાન તેનું રાજ્ય છે. તે કોઈપણ દેશ દ્વારા તાઈવાનને સ્વતંત્ર રાષ્ટ્ર તરીકે માન્યતા આપવાનો સખત વિરોધ કરે છે.

ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે વારંવાર કહ્યું છે કે તેઓ તાઈવાનના ચીન સાથેના ‘પુનઃ એકીકરણ’ (Reunification) માટે પ્રતિબદ્ધ છે. ચીને એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જો જરૂર પડશે તો તેઓ તાઈવાન પર નિયંત્રણ મેળવવા માટે બળપ્રયોગ અથવા સૈન્ય હુમલાનો વિકલ્પ પણ ખુલ્લો રાખશે.

ચીન અમેરિકાને તાઈવાન મુદ્દે દખલ ન કરવા વારંવાર ચેતવણી આપે છે. જ્યારે પણ અમેરિકાના ઉચ્ચ અધિકારીઓ તાઈવાનની મુલાકાત લે છે અથવા અમેરિકા તાઈવાનને હથિયારો વેચે છે, ત્યારે ચીન તેને પોતાની સાર્વભૌમત્વનું ઉલ્લંઘન માને છે. ચીને અમેરિકાને ચેતવણી આપી છે કે તાઈવાન મુદ્દો “ચીન માટે રેડ લાઇન” છે જેને ઓળંગવી જોઈએ નહીં.