ઓઈલ સંકટની અસર: પેટ્રોલ-ડીઝલમાં રૂ.૩ અને CNGમાં રૂ. ૨નો ભાવવધારો
નવી દિલ્હી, ૧૫ મે: પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંકટને કારણે ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs)ના વધતા નુકસાનને જોતા, શુક્રવારે પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં પ્રતિ લિટર ₹૩નો વધારો કરવામાં આવ્યો છે. આ સુધારેલા દરો દેશભરમાં તાત્કાલિક અસરથી લાગુ થઈ ગયા છે.
દિલ્હીમાં પેટ્રોલના ભાવ ₹૩.૧૪ વધીને ₹૯૭.૭૭ પ્રતિ લિટર થયા છે, જ્યારે ડીઝલ ₹૩.૧૧ મોંઘું થયું છે. બીજી તરફ, મિડલ ઈસ્ટ સંકટ વચ્ચે ઓઈલ કંપનીઓએ CNGના ભાવમાં પણ વધારો કર્યો છે. શુક્રવારથી અમલી બનેલા ફેરફાર મુજબ CNGની કિંમતમાં પ્રતિ કિલો ₹૨નો વધારો થયો છે. દિલ્હીમાં CNGનો નવો દર ₹૭૯.૦૯ પ્રતિ કિલો છે.
કેન્દ્રીય પેટ્રોલિયમ મંત્રાલયના સંયુક્ત સચિવ સુજાતા શર્માના જણાવ્યા અનુસાર, ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ઉછાળો હોવા છતાં રિટેલ ભાવ યથાવત રાખવાથી પેટ્રોલ, ડીઝલ અને એલપીજી પરની સંયુક્ત ખોટ (under-recovery) દર મહિને લગભગ ₹૩૦,૦૦૦ કરોડ સુધી પહોંચી ગઈ છે. શર્માએ જણાવ્યું કે, “અમારી કંપનીઓ ઊંચા દરે ક્રૂડ ઓઈલ ખરીદી રહી છે પરંતુ ગ્રાહકોના રક્ષણ માટે તેટલા જ ઊંચા દરે વેચતી નથી, જેની અસર તેમના નાણાકીય સ્વાસ્થ્ય પર પડી રહી છે.”
સમગ્ર નાણાકીય વર્ષનો નફો ધોવાઈ જવાની ભીતિ પેટ્રોલિયમ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરીએ મિડલ ઈસ્ટમાં વધતા તણાવ વચ્ચે ચેતવણી આપી છે કે જો ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ ઊંચા રહેશે તો સરકારી તેલ કંપનીઓનો નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬નો સમગ્ર નફો ધોવાઈ જવાની શક્યતા છે.
આ અઠવાડિયે CII એન્યુઅલ બિઝનેસ સમિટ ૨૦૨૬માં બોલતા પુરીએ કહ્યું કે, ઉર્જા સંકટને કારણે ભારતીય ફ્યુઅલ રિટેલર્સ પર દબાણ વધ્યું છે અને ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ હાલમાં દરરોજ લગભગ ₹૧,૦૦૦ કરોડનું નુકસાન કરી રહી છે. જો હાલનો ટ્રેન્ડ ચાલુ રહેશે તો તેમનું સંયુક્ત ત્રિમાસિક નુકસાન ₹૧ લાખ કરોડને સ્પર્શી શકે છે.
નોંધનીય છે કે અમેરિકા-ઈરાન સંઘર્ષને કારણે પુરવઠો ખોરવાવાની આશંકાથી વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ ૧૦૦ ડોલર પ્રતિ બેરલની મનોવૈજ્ઞાનિક સપાટીને વટાવી ગયા છે. ઉદ્યોગના અંદાજ મુજબ, ત્રણ મોટી જાહેર ક્ષેત્રની તેલ કંપનીઓ – ઇન્ડિયન ઓઇલ કોર્પોરેશન, ભારત પેટ્રોલિયમ અને હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ – માત્ર નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૭ ના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળામાં જ લગભગ ₹૧.૨ લાખ કરોડની સંયુક્ત ખોટ નોંધાવે તેવી શક્યતા છે.
