બુલેટ ટ્રેન કોરિડોર માટે સાબરમતી નદી પરના પુલનું કામ ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે

૧૨ માળની ઊંચાઈ ધરાવતો પુલ મુંબઈ-અમદાવાદ બુલેટ ટ્રેન માટે સાબરમતી નદી પર બની રહ્યો છે

અમદાવાદ: મુંબઈ-અમદાવાદ હાઈ-સ્પીડ રેલ (બુલેટ ટ્રેન) પ્રોજેક્ટ હેઠળ સાબરમતી નદી પર એક અત્યાધુનિક પુલનું નિર્માણ કાર્ય ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે. અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, આ પ્રોજેક્ટમાં અનેક મહત્વના બાંધકામ લક્ષ્યાંકો સિદ્ધ કરી લેવામાં આવ્યા છે, જે આ મહત્વકાંક્ષી કોરિડોર માટે એક મોટી સિદ્ધિ ગણાય છે.

પુલની વિશેષતાઓ

• લંબાઈ અને ઊંચાઈ: આ પુલની લંબાઈ આશરે ૪૮૦ મીટર છે અને તેની ઊંચાઈ લગભગ ૧૨ માળની ઈમારત જેટલી એટલે કે ૩૬ મીટર છે.

• સ્થાન: આ પુલ વેસ્ટર્ન રેલવેની અમદાવાદ-દિલ્હી મુખ્ય લાઇન સાથે સમાંતર બનાવવામાં આવી રહ્યો છે. તે પ્રસ્તાવિત સાબરમતી હાઈ-સ્પીડ રેલ સ્ટેશનથી ૧ કિમી અને અમદાવાદ સ્ટેશનથી આશરે ૪ કિમી દૂર આવેલો છે.

તકનીકી બાંધકામની વિગતો

પુલના માળખાને મજબૂત બનાવવા માટે ખાસ પ્રકારની એન્જિનિયરિંગ પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે:

• પીયર્સ (Piers): પુલ માટે કુલ ૮ ગોળાકાર પીયર્સ બનાવવામાં આવ્યા છે, જેનો વ્યાસ ૬ થી ૬.૫ મીટરની વચ્ચે છે. તેમાંથી ૪ પીયર્સ નદીના પટમાં, ૨ કાંઠા પર અને ૨ કાંઠાની બહારના ભાગમાં સ્થિત છે.

• ઊંચાઈ: પીયર્સની ઊંચાઈ આશરે ૩૧ થી ૩૪ મીટર રાખવામાં આવી છે, જેથી નદીના કુદરતી પ્રવાહમાં કોઈ અવરોધ ન આવે.

• બાંધકામ પદ્ધતિ: આ પ્રોજેક્ટમાં ‘બેલેન્સ્ડ કેન્ટિલિવર મેથડ’ (Balanced Cantilever Method) નો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. આ તકનીક નદીઓ પર લાંબા ગાળાના પુલ બનાવવા માટે ખૂબ જ અનુકૂળ છે, કારણ કે તેમાં સ્ટ્રક્ચરની નીચે સ્કેફોલ્ડિંગ (બાંધકામ માટેના ટેકા) ની જરૂર પડતી નથી.

બાંધકામ દરમિયાન સાબરમતી નદીમાં પાણીનો પ્રવાહ અવિરત ચાલુ રહે તે માટે વિશેષ કાળજી લેવામાં આવી છે. કામચલાઉ પાળા (Embankments) માં ‘હ્યુમ પાઇપ કલ્વર્ટ્સ’ (Hume pipe culverts) ફીટ કરવામાં આવ્યા છે અને નદીના પાણીના નિકાલ માટે કુદરતી ચેનલ જાળવી રાખવામાં આવી છે, જેથી પાણીનો પ્રવાહ સતત વહેતો રહે.

પ્રોજેક્ટની વર્તમાન સ્થિતિ

નેશનલ હાઈ-સ્પીડ રેલ કોર્પોરેશન લિમિટેડ (NHSRCL) દ્વારા નિર્મિત ૫૦૮ કિમી લાંબા મુંબઈ-અમદાવાદ હાઈ-સ્પીડ રેલ કોરિડોરમાં અનેક નદીઓ પર પુલ બનાવવાની કામગીરી ચાલી રહી છે.

• પુલનો ફાઉન્ડેશન અને સબ-સ્ટ્રક્ચર વિભાગ પૂર્ણ થઈ ગયો છે.

• ૭૬ મીટરના ૫ સ્પાન (Spans) અને ૫૦ મીટરના ૨ સ્પાન ધરાવતા આ પુલમાં ૩ સ્પાનનું કામ પૂરું થઈ ગયું છે. બાકીના કામો, જેમ કે પીયર હેડનું નિર્માણ અને સેગમેન્ટ કાસ્ટિંગ પ્રગતિ પર છે.

બુલેટ ટ્રેન કોરિડોરના અન્ય ભાગોમાં પણ સો કિલોમીટરથી વધુ વાયાડક્ટ અને પીયરનું કામ પૂર્ણ થઈ ચૂક્યું છે, અને સાથે સાથે સ્ટેશનો, ડેપો અને બ્રિજ સાઇટ્સ પર બાંધકામ પૂરજોશમાં ચાલી રહ્યું છે.