મહિલાઓના હાથમાં ભારતની આગામી ધિરાણની તેજીની કમાન

Mumbai, ભારતની આગામી ધિરાણની તેજી પરંપરાગત ક્ષેત્રો દ્વારા નહીં, પરંતુ ઋણ લેનારા, ઉદ્યોગસાહસિકો અને વ્યવસાયના નિર્માતાઓ તરીકે આગળ આવી રહેલી મહિલાઓની આગેવાનીમાં હોઈ શકે છે. એક સમયે હાંસિયામાં રહેતો આ વર્ગ હવે દેશની ઔપચારિક ધિરાણ ગાથાના કેન્દ્રમાં આવી ગયો છે.

નીતિ આયોગ અનુસાર, આજે ભારતના કુલ ક્રેડિટ માર્કેટમાં મહિલાઓનો હિસ્સો રૂપિયા 76 લાખ કરોડ એટલે કે 26% છે. આ ગતિ વધતી નાણાકીય સાક્ષરતા, ઉત્પાદન અંગેની વધુ જાગૃતિ અને વધતી નાણાકીય સ્વતંત્રતાને આભારી છે, જેના કારણે લગભગ 45 કરોડ ધિરાણ પાત્ર મહિલાઓ આ ક્ષેત્રમાં સામેલ થઈ છે.

2017અને 2025ની વચ્ચે, ધિરાણનો પ્રવેશ 19%થી વધીને 36% થયો છે, જેમાં લોનનું પ્રમાણ 4.8 ગણું વધ્યું છે અને 16 કરોડ મહિલાઓ ઔપચારિક ધિરાણમાં પ્રવેશી છે.

જો કે, વાસ્તવિક પરિવર્તન ક્રેડિટનો ઉપયોગ કેવી રીતે થાય છે તેમાં રહેલું છે. રિટેલ લોનનું જ્યાં પ્રભુત્વ છે, ત્યાં સૌથી ઝડપી વૃદ્ધિ વ્યાવસાયિક ધિરાણમાં થઈ છે. વ્યાવસાયિક હેતુ માટેની લોનનો હિસ્સો 16%થી વધીને 25% થયો છે, જેમાં ઋણ લેનારાઓની સંખ્યા વાર્ષિક 31%ના દરે વધી રહી છે અને 2017થી બેલેન્સમાં 7.5 ગણો વધારો થયો છે, જે વપરાશ-આધારિત ઋણથી વ્યવસાય સર્જન તરફ આગળ વધવાનો સંકેત આપે છે.

ગોદરેજ કેપિટલના સીઆરઓ શાલિની મીમાની કહે છે કે, “ધિરાણ અને ક્ષમતા નિર્માણના યોગ્ય મિશ્રણ સાથે મહિલાઓનું સશક્તિકરણ કરવું તેમની સંપૂર્ણ ઉદ્યોગસાહસિક ક્ષમતાને ઉજાગર કરવા માટે જરૂરી છે. ફોકસ વ્યાપને સક્ષમ બનાવવા, આત્મવિશ્વાસ વધારવા અને લાંબા ગાળાની નાણાકીય સ્થિતિસ્થાપકતા માટે માર્ગ નિર્ધારણ પર કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ.”

ડિજિટાઇઝેશન આ સંક્રમણને વેગ આપી રહ્યું છે. એક જ દિવસમાં મંજૂરીઓ 34%થી વધીને 45% થઈ ગઈ છે, જ્યારે NBFC તેમની ગતિ અને સુગમતાને કારણે પસંદગીના ધિરાણકર્તા બની રહ્યા છે, ખાસ કરીને પહેલી વાર ઋણ લેનારાઓ માટે.

વધુને વધુ મહિલાઓ ધિરાણ મેળવવાથી વ્યાવસાયિક સાહસના નિર્માણ તરફ આગળ વધી રહી છે, ત્યારે તેઓ માત્ર વૃદ્ધિને આગળ નથી વધારી રહી, પણ ભારતના ધિરાણ અર્થતંત્રના ભવિષ્યને નવેસરથી આકાર આપી રહી છે.