જો રૂપિયો પ્રતિ ડોલર ૧૦૦ની સપાટીએ પહોંચે તો ગભરાવાની જરૂર નથી”: અરવિંદ પનગઢિયા
પનગઢિયાએ વધુ વ્યાજદર વાળી ‘NRI ડિપોઝિટ સ્કીમ્સ’ દ્વારા દેશમાં વિદેશી ચલણ લાવવાના પ્રસ્તાવો સામે પણ આશંકા વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે ચેતવણી આપી કે આવા ટૂંકા ગાળાના પગલાં ભવિષ્યમાં દેશના અર્થતંત્ર પર મોટો આર્થિક બોજ લાવી શકે છે.
નવી દિલ્હી, ૨૫ મે 2026: દેશના જાણીતા અર્થશાસ્ત્રી અને નીતિ આયોગના પૂર્વ વાઇસ-ચેરમેન અરવિંદ પનગઢિયાએ ભારતીય ચલણ (રૂપિયા) ના મૂલ્યને લઈને એક અત્યંત મહત્વનું નિવેદન આપ્યું છે. તેમણે જણાવ્યું છે કે, જો રૂપિયો ઘટીને પ્રતિ યુએસ ડોલર ૧૦૦ રૂપિયાની સપાટી પર પહોંચી જાય, તો પણ દેશમાં ગભરાટ (પેનિક) ફેલાવવાની કોઈ જરૂર નથી. વૈશ્વિક બજારમાં ચાલી રહેલી અનિશ્ચિતતા એકવાર શાંત થશે, એટલે ભારતીય રૂપિયો સમય જતાં આપોઆપ રિકવર થઈ જશે.
‘NDTV પ્રોફિટ’ સાથેની ખાસ વાતચીતમાં પનગઢિયાએ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે, ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) એ માત્ર એક ‘માનસિક સપાટી’ (૧૦૦ રૂપિયાના સ્તર) ને બચાવવા માટે ચલણ બજારમાં બિનજરૂરી અને અતિશય હસ્તક્ષેપ કરવાને બદલે, વિનિમય દર (એક્સચેન્જ રેટ) ને બજારના પ્રવાહ અનુસાર કુદરતી રીતે એડજસ્ટ થવા દેવો જોઈએ.
🛑 રૂપિયાને બચાવવાના અતિશય પ્રયાસોથી વિદેશી હૂંડિયામણને નુકસાન થઈ શકે છે
અરવિંદ પનગઢિયાએ જણાવ્યું કે, “પ્રતિ ડોલર ૧૦૦ રૂપિયાની સપાટી પર ગભરાવાની જરૂર નથી.” તેમના મતે, જ્યારે વૈશ્વિક સ્તરે અસ્થિરતા અને ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ (જીઓપોલિટિકલ ટેન્શન) વધારે હોય, ત્યારે વિનિમય દરને બાહ્ય આંચકાઓ સહન કરવા માટે તેનું કામ કરવા દેવું જોઈએ.
તેમણે આરબીઆઈને ચેતવણી આપતા કહ્યું કે, જો રૂપિયાના ઘટાડાને રોકવા માટે સેન્ટ્રલ બેંક આક્રમક રીતે મેદાનમાં ઉતરશે અને ડોલર વેચવાનું ચાલુ રાખશે, તો તેનાથી અંતે ભારતનું કિંમતી વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડોળ (ફોરેક્સ રિઝર્વ) ખાલી થઈ શકે છે. વર્તમાન વૈશ્વિક કટોકટી અલ્પકાલિક હોય કે લાંબાગાળાની, ચલણમાં ધીમે-ધીમે થતો ઘટાડો અર્થતંત્રને વધુ કાર્યક્ષમ રીતે સ્થિર થવામાં મદદ કરશે.
⛽ ઇંધણના ભાવો પર કૃત્રિમ અંકુશ ન હોવો જોઈએ
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલ (કાચા તેલ) ની વધતી કિંમતો અંગે વાત કરતા આ અર્થશાસ્ત્રીએ દલીલ કરી હતી કે, વૈશ્વિક સ્તરે વધતા ભાવોની અસર સ્થાનિક બજારમાં ઇંધણ (પેટ્રોલ-ડીઝલ) ની કિંમતો પર દેખાવી જ જોઈએ, તેને કૃત્રિમ રીતે દબાવી રાખવી યોગ્ય નથી. તેમણે રોકડા શબ્દોમાં કહ્યું કે, “સરકારનું કામ કોઈ પણ પ્રોડક્ટના ભાવ નક્કી રાખવાની ગેરંટી આપવાનું નથી.”
💰 NRI સ્કીમ્સ અને વિદેશી ખર્ચ અંગે મહત્વની સલાહ
પનગઢિયાએ વધુ વ્યાજદર વાળી ‘NRI ડિપોઝિટ સ્કીમ્સ’ દ્વારા દેશમાં વિદેશી ચલણ લાવવાના પ્રસ્તાવો સામે પણ આશંકા વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે ચેતવણી આપી કે આવા ટૂંકા ગાળાના પગલાં ભવિષ્યમાં દેશના અર્થતંત્ર પર મોટો આર્થિક બોજ (લાંબાગાળાનો ખર્ચ) લાવી શકે છે.
જો કે, તેમણે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની એ અપીલને સંપૂર્ણ સમર્થન આપ્યું હતું જેમાં નાગરિકોને બિનજરૂરી વિદેશી ચલણનો ખર્ચ (જેમ કે લક્ઝરી વિદેશ પ્રવાસ કે બિનજરૂરી આયાત) ઘટાડવા કહેવામાં આવ્યું છે. પરંતુ, તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે સરકારે આના પર કોઈ ફરજિયાત પ્રતિબંધો લાદવા જોઈએ નહીં, કારણ કે આવા કડક નિયંત્રણો ઉલટાનું નુકસાનકારક (counterproductive) સાબિત થઈ શકે છે.
ઉલ્લેખનીય છે કે, ચાલુ મહિનાની શરૂઆતમાં પણ અરવિંદ પનગઢિયાએ સોશિયલ મીડિયા પર આ વાત દોહરાવી હતી કે, દેશના નીતિઘડવૈયાઓએ ૧૦૦ રૂપિયાની માનસિક સપાટીને ધ્યાનમાં રાખીને પોતાની નાણાકીય વ્યૂહરચના નક્કી ન કરવી જોઈએ. વૈશ્વિક બજારના ઉતાર-ચઢાવ દરમિયાન માર્કેટ-ડ્રિવન (બજાર આધારિત) ચલણની વધ-ઘટ જ લાંબા ગાળે વધુ ટકાઉ અને યોગ્ય સાબિત થાય છે.
