“ટ્રમ્પે કુર્દિશ બળવાખોરોને હવાઈ સહાય પૂરી પાડશે કે નહીં તે કહેવાનો ઇનકાર કર્યો”
કુર્દીશ આર્મી
ઉત્તર પશ્ચિમ ઈરાનમાં આવેલા કુર્દીશ લોકો ઈરાનના સુપ્રીમ લીડરનો વિરોધ કરી રહ્યા હતા. ટ્રમ્પને ઈરાન સાથેના ગૃહ યુધ્ધમાં મદદ કરવા કયા બે કૃદીશ નેતા તૈયાર થયા છે?
ઈરાનમાં કુર્દિશ વસ્તી મુખ્યત્વે પશ્ચિમ અઝરબૈજાન, કુર્દિસ્થાન અને કરમાનશાહ પ્રાંતોમાં વસે છે. તેઓ પોતાની આગવી સાંસ્કૃતિક ઓળખ, ભાષા અને સ્વાયત્તતા માટે દાયકાઓથી સંઘર્ષ કરી રહ્યા છે. તેઓ ઈરાનના ઉત્તર પશ્ચિમ ક્ષેત્રના કુર્દિસ્તાનને ઈરાનની અલગ કરવાની માંગ કરી રહ્યા છે.
સુપ્રીમ લીડરનો વિરોધ કરવાના મુખ્ય કારણો:
-
મહસા અમીનીનું મૃત્યુ: સપ્ટેમ્બર 2022માં એક યુવાન કુર્દિશ મહિલા, મહસા અમીનીનું ઈરાની પોલીસની કસ્ટડીમાં મૃત્યુ થયું, જેનાથી “સ્ત્રી, જીવન, સ્વતંત્રતા” (Woman, Life, Freedom) આંદોલન શરૂ થયું.
-
માનવ અધિકાર અને દમન: કુર્દીશ વિસ્તારોમાં ઈરાની સુરક્ષા દળો દ્વારા સતત સૈન્ય કાર્યવાહી અને ભેદભાવભર્યા વલણને કારણે રોષ છે.
-
ધાર્મિક તફાવત: મોટાભાગના કુર્દ લોકો સુન્ની મુસ્લિમ છે, જ્યારે ઈરાનનું શાસન શિયા ઇસ્લામિક વિચારધારા પર આધારિત છે, જે ઘણીવાર ઘર્ષણનું કારણ બને છે.
ટ્રમ્પ અને કુર્દીશ નેતાઓ વચ્ચેનો વિવાદિત મુદ્દો
“ગૃહ યુદ્ધમાં મદદ” અને “ટ્રમ્પ” ને લગતી બાબતો હાલમાં સોશિયલ મીડિયા અને કેટલાક બિન-સત્તાવાર અહેવાલોમાં ચર્ચાનો વિષય છે. વાસ્તવિકતામાં, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના બીજા કાર્યકાળની શરૂઆત સાથે જ ઈરાન પર ‘મેક્સિમમ પ્રેશર’ (મહત્તમ દબાણ) ની નીતિ ફરી સક્રિય થઈ છે.
મીડિયા અહેવાલો અને રાજકીય વિશ્લેષકો મુજબ, જે બે મુખ્ય જૂથો અથવા નેતાઓના નામ આ સંદર્ભમાં ચર્ચામાં રહ્યા છે તે નીચે મુજબ છે:
-
મુસ્તફા હિજરી (Mustafa Hijri): તેઓ ‘ડેમોક્રેટિક પાર્ટી ઓફ ઇરાનિયન કુર્દિસ્થાન’ (PDKI) ના નેતા છે. આ જૂથ લાંબા સમયથી ઈરાન સરકારનો વિરોધ કરી રહ્યું છે અને અમેરિકા પાસે સમર્થન માંગતું આવ્યું છે.
-
અબ્દુલ્લા મોહતાદી (Abdullah Mohtadi): તેઓ ‘કોમલા પાર્ટી’ (Komala Party of Iranian Kurdistan) ના સેક્રેટરી જનરલ છે. તેમણે જાહેર પ્લેટફોર્મ પર ઈરાનમાં શાસન પરિવર્તન (Regime Change) માટે આંતરરાષ્ટ્રીય મદદની હિમાયત કરી છે.
સત્તાવાર રીતે કોઈ “ગૃહ યુદ્ધ” જાહેર થયું નથી, પરંતુ આ નેતાઓ ઈરાનમાં લોકશાહી લાવવા માટે અને શાસન નબળું પાડવા માટે પશ્ચિમી દેશોના સહકારની અપેક્ષા રાખે છે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે હજુ સુધી સત્તાવાર રીતે આ જૂથોને સૈન્ય મદદ આપવાની કોઈ સીધી જાહેરાત કરી નથી.
અલ ઝઝીરાની ન્યુઝ વેબસાઈટના અહેવાલ મુજબ, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાન વિરુદ્ધ સંભવિત કુર્દિશ હુમલા માટે જાહેર સમર્થન વ્યક્ત કર્યું છે કારણ કે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ આંતરિક રીતે ઈરાની શાસન વ્યવસ્થાને અસ્થિર કરવા માટે દબાણ કરી રહ્યું છે.
“મને લાગે છે કે તે અદ્ભુત છે કે તેઓ તે કરવા માંગે છે, હું તેના માટે બધું જ કરીશ,” ઇરાનમાં કુર્દિશ બળવાની સંભાવનાઓ વિશે પૂછવામાં આવતા અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિએ ગુરુવારે રોઇટર્સ ન્યૂઝ એજન્સીને કહ્યું.
ઘણા યુએસ મીડિયા આઉટલેટ્સે અહેવાલ આપ્યો છે કે ટ્રમ્પે ઇરાકના અર્ધ-સ્વાયત્ત કુર્દિશ પ્રદેશના નેતાઓને ફોન કર્યો હતો જેથી ઈરાની કુર્દિશ જૂથો ઈરાનની અંદર જમીન પર હુમલો કરી શકે. ગુરુવારે તેમની ટિપ્પણીઓમાં, ટ્રમ્પે કુર્દિશ બળવાખોરોને હવાઈ સહાય પૂરી પાડશે કે નહીં તે કહેવાનો ઇનકાર કર્યો હતો.
વ્હાઇટ હાઉસે પુષ્ટિ આપી હતી કે યુએસ રાષ્ટ્રપતિએ ઇરાકમાં કુર્દિશ નેતાઓનો સંપર્ક કર્યો હતો પરંતુ ટ્રમ્પ ઈરાનમાં કુર્દ્સ દ્વારા સશસ્ત્ર બળવા માટે દબાણ કરવાની યોજના સાથે સંમત થયા હોવાનો ઇનકાર કર્યો હતો.
“રાષ્ટ્રપતિએ મધ્ય પૂર્વમાં પ્રદેશના ભાગીદારો, સાથીઓ અને નેતાઓ સાથે ઘણી વાતચીત કરી છે,” કેરોલિન લીવિટે બુધવારે પત્રકારોને જણાવ્યું હતું. “તેમણે ઉત્તર ઇરાકમાં અમારા બેઝના સંદર્ભમાં કુર્દિશ નેતાઓ સાથે વાત કરી હતી.”
